Η ιδέα της προόδου είναι συνυφασμένη με τη μορφή καλής διακυβέρνησης.

Η δημοκρατική συμμετοχή και ο μεταρρυθμισμός, θεωρήθηκαν συστατικά στοιχεία στην εμπέδωση και την επέκταση της προόδου.

Στη Δυτική Ευρώπη η δημοκρατία παρήγαγε τα πλεονεκτήματα μιας προόδου, που ήταν καρπός της ικανότητας  οι πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις να αντιμετωπίζονται με τη μέθοδο της διαπραγμάτευσης μεταξύ των κομμάτων και μιας σειράς αποτελεσματικών μεταρρυθμίσεων. Αντίθετα, η «νομοτελειακή πρόοδος» (μαρξιστική θεωρία) έγινε έμβλημα μιας νέας σοσιαλιστικής δημοκρατίας (;) που κατέληξε σε ψευδαισθήσεις, σε απολυτότητες και σε μόνιμη σύγχυση.

Η ιδεολογία του νεοφιλελευθερισμού θεμελιώνεται  στην αρχή της ελεύθερης αγοράς, μιας αγοράς κυριαρχούμενης από τις μεγάλες οικονομικές δυνάμεις και αποτελεί ένα σύστημα κάθε άλλο παρά ελεύθερο και  ανοιχτό στην πρωτοβουλία των ατόμων. Εμφανής στόχος της είναι όχι να καταργήσει τη δημοκρατική διαδικασία, αλλά να την αποχυμώσει από την ουσία της, καθιστώντας την πολιτική εξουσία όργανό της.

Στις δυτικές δημοκρατικές χώρες, παρά την επιρροή των οικονομικά ισχυρών, παραμένει ο πολιτικός, κομματικός, κοινωνικός και πληροφοριακός πλουραλισμός. Υπάρχουν ενεργά κινήματα και οργανώσεις που δεν δέχονται ως ιδανικά της ζωής τον κοινωνικό νεοδαρβινισμό, τον καταναλωτισμό και την περιβαλλοντική υποβάθμιση.

Στην εποχή μας οι τάσεις που κυριαρχούν είναι: α) εκείνη που εμπιστεύεται την ανάπτυξη στην πρωτοκαθεδρία των ισχυρών οικονομικών συμφερόντων και στην υποταγή της πολιτικής σε αυτά και β) η άλλη  που αποκρούει αυτή τη μορφή ανάπτυξης και διερευνά τις οδούς προς μια πρόοδο θεμελιωμένη σε ένα συνδυασμό ηθικού εκπολιτισμού και δημοκρατικής διακυβέρνησης, που θα φέρνει τη σφραγίδα της κοινωνικής δικαιοσύνης…

Και το ερώτημα: Το νεφελώδες πολιτικό μας σύστημα πού οδηγεί τη χώρα;