• «Ναι» κατά πλειοψηφία είπε το Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου στο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που έχει τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, διατυπώνοντας παράλληλα συγκεκριμένες παρατηρήσεις. 

Το σχέδιο περιλαμβάνει θετικές ρυθμίσεις, όπως η απαγόρευση νέων αιολικών πάρκων σε περιοχές με μεγάλο υψόμετρο, όμως ειδικά για τα ορεινά οικοσυστήματα της Ηπείρου απαιτούνται ειδικές προβλέψεις και δικλείδες που θα διασφαλίσουν την προστασία τους. Το ίδιο ισχύει και για τις γεωργικές εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας και τους βοσκότοπους που δεν πρέπει να «θυσιαστούν» στον βωμό της παραγωγής «καθαρής» ενέργειας.

Θετικό μέτρο

Θετική εξέλιξη χαρακτήρισε το Περιφερειακό Συμβούλιο Ηπείρου την εισαγωγή περιορισμών μέσω του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ όσον αφορά στην εγκατάσταση αιολικών σταθμών σε περιοχές με υψόμετρο που ξεπερνά τα 1.200 μ..

«Τα 1.200 μ. είναι υψόμετρο που από εκεί και πάνω δεν πρέπει να γίνει τίποτα», υπογράμμισε στην παρέμβασή του ο Περιφερειάρχης Αλέκος Καχριμάνης, ο οποίος έθεσε και το θέμα των ανταποδοτικών τελών προς τις τοπικές κοινωνίες στις περιοχές όπου αναπτύσσονται οι ΑΠΕ. Αναπτύσσοντας την υπηρεσιακή εισήγηση, ο αρμόδιος Αντιπεριφερειάρχης, Βασίλης Γοργόλης τόνισε, πως η πρόβλεψη αυτή κινείται προς τη θετική κατεύθυνση, προσθέτοντας, μεταξύ άλλων πως οι ορεινοί όγκοι της Πίνδου, των Τζουμέρκων, του Σμόλικα, του Γράμμου κλπ. αποτελούν περιοχές εξαιρετικά υψηλής περιβαλλοντικής και τοπιακής αξίας, φιλοξενούν κρίσιμα ενδιαιτήματα ειδών προστασίας και διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της οικολογικής συνδεσιμότητας.

Ειδική προσέγγιση

Ωστόσο, ο κ. Γοργόλης ανέφερε πως «το απλό υψομετρικό όριο δεν επαρκεί από μόνο του για την ουσιαστική προστασία των ορεινών οικοσυστημάτων» και σημείωσε πως η Ήπειρος, ως Περιφέρεια ιδιαίτερης ορεινότητας, υψηλής οικολογικής αξίας, εκτεταμένων προστατευόμενων περιοχών και ισχυρής εξάρτησης από το φυσικό τοπίο, απαιτεί ειδική και περισσότερο προσεκτική χωρική προσέγγιση.

Γεωργική γη - βοσκότοποι

Παράλληλα, η Περιφερειακή Αρχή υποστήριξε πως απαιτείται η διασφάλιση της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας και των βοσκήσιμων γαιών, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να μην πραγματοποιηθεί σε βάρος της πρωτογενούς παραγωγής και της κτηνοτροφικής δραστηριότητας της Περιφέρειας.

Για τον λόγο αυτό προτάθηκε να δοθεί προτεραιότητα στη χωροθέτηση φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων σε υποβαθμισμένες, εγκαταλελειμμένες ή ανθρωπογενώς αλλοιωμένες εκτάσεις, να περιοριστεί η ανάπτυξη εκτεταμένων φωτοβολταϊκών πάρκων σε γαίες υψηλής παραγωγικότητας, να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη συνέχιση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας σε θεσμοθετημένους ή λειτουργικά χρησιμοποιούμενους βοσκότοπους, να ενισχυθεί η εφαρμογή αγροβολταϊκών συστημάτων όπου τεκμηριώνεται η παράλληλη συνέχιση της γεωργικής ή κτηνοτροφικής δραστηριότητας και να εξετάζεται ειδικά, κατά την περιβαλλοντική αδειοδότηση, η σωρευτική απώλεια γεωργικών και βοσκήσιμων εκτάσεων σε επίπεδο Περιφερειακής Ενότητας. 

Δικλείδες προστασίας

Ιδιαίτερα για την Περιφέρεια Ηπείρου, όπου η αιγοπροβατοτροφία και η παραγωγή προϊόντων ΠΟΠ αποτελούν βασικούς αναπτυξιακούς πυλώνες, η Περιφερειακή Αρχή χαρακτήρισε αναγκαία τη θέσπιση πρόσθετων δικλείδων προστασίας για τις βοσκήσιμες γαίες, ώστε, όπως επισημάνθηκε, η ενεργειακή μετάβαση να μην πραγματοποιηθεί σε βάρος της βιωσιμότητας του πρωτογενούς τομέα και της κοινωνικοοικονομικής συνοχής των ορεινών και μειονεκτικών περιοχών. 

Καταλήγοντας, ζήτησε την υποχρεωτική εκπόνηση ειδικών μελετών οπτικής επίδρασης και σωρευτικής οπτικής επίδρασης για έργα που χωροθετούνται σε ορεινές κορυφογραμμές, πλησίον περιοχών Natura 2000, πλησίον προστατευόμενων οικισμών και σε περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους ή υψηλής τουριστικής αξίας. Πρότεινε δε να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε περιοχές όπως το Ζαγόρι, τα Τζουμέρκα, η Κεντρική Πίνδος και σε όσες γειτνιάζουν με εθνικά πάρκα.