ΕΥΣΤΑΘΙΑΔΗΣ: Η λογοτεχνία είναι φτιαγμένη από βραδυφλεγή υλικά…

Με αφορμή την παρουσίαση του βραβευμένου βιβλίου του «Σου στέλνω από την κοιλιά του κτήνους» στα Γιάννενα, ο συγγραφέας Μίνως Ευσταθιάδης μιλά στον «Π.Λ.» για τη λογοτεχνία, τα σκοτεινά όρια της ανθρώπινης φύσης και τη θέση του βιβλίου σε μια εποχή ταχύτητας και επιφανειακής πληροφορίας. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 2 Ιουνίου και ώρα 7 μ.μ., από το βιβλιοπωλείο «Μωβ Κουκουβάγια» και τις Εκδόσεις Μεταίχμιο, υπό την αιγίδα του Δήμου Ιωαννιτών, στον Πολυχώρο «Δημήτρης Χατζής».

Το βιβλίο αναφέρεται σε μια πραγματική εμπειρία μέσα σε φυλακές υψίστης ασφαλείας της Βαυαρίας όπου ο συγγραφέας ξετυλίγει τη διαδρομή που τον οδήγησε στη δημιουργία ενός έργου με έντονη ψυχολογική και κοινωνική φόρτιση, τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο και απέσπασε θερμή υποδοχή από κοινό και κριτικούς

Η συνέντευξη

Ερ.: Το βιβλίο σας «Σου στέλνω από την κοιλιά του κτήνους» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο είναι ένα έργο με έντονη ψυχολογική και κοινωνική φόρτιση. Πώς γεννήθηκε η ανάγκη να γραφτεί αυτή η ιστορία;

-Ο αρχικός μου σκοπός ήταν να δημοσιεύσω ένα άρθρο σε μια μικρή γερμανική εφημερίδα. Κάπως έτσι, ανυποψίαστος, επισκέφθηκα τις φυλακές υψίστης ασφαλείας του Στράουμπινγκ στη Βαυαρία για να πάρω συνέντευξη σε έναν άντρα που είχε καταδικαστεί σε ισόβια για τη δολοφονία της θείας του. Η εμπειρία αυτής της συνάντησης αποδείχθηκε καταλυτική. Βγήκα από τη φυλακή ύστερα από έξι ώρες (τόση ήταν η διάρκεια της άδειας που μου είχε χορηγηθεί) και ήδη ήξερα ότι, κατά κάποιον τρόπο, η συνέντευξη είχε αποτύχει. Ήταν πλέον αδύνατον να περιοριστώ σ’ ένα άρθρο. Έγραψα λοιπόν ένα βιβλίο.

Ερ.: Το βιβλίο τιμήθηκε με Κρατικό Βραβείο. Τι σημαίνει για έναν συγγραφέα μια τέτοια αναγνώριση και πόσο επηρεάζει την ευθύνη απέναντι στους αναγνώστες;

-Χαρά και τιμή το Κρατικό Βραβείο, όπως άλλωστε και η κάθε αναγνώριση. Η ευθύνη υπάρχει πάντα απέναντι στις ίδιες τις ιστορίες με τις οποίες ασχολούμαι. Προσπαθώ να μείνω πιστός σ’ αυτές, να βρω τη ραχοκοκαλιά τους, να μην τις ευτελίσω. Οι αναγνώστες είναι οι τελικοί κριτές. 

Ερ.: Οι ήρωές σας συχνά κινούνται στα όρια της αντοχής, της μοναξιάς και της εσωτερικής σύγκρουσης. Πιστεύετε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος ζει σήμερα πιο «κοντά στο κτήνος» από ποτέ;

-Ο άνθρωπος πάντα ζούσε κοντά στο κτήνος που ο ίδιος έχει εκθρέψει. Κάθε πόλεμος, κάθε έγκλημα, κάθε γραφειοκρατική παράνοια αποτελούν κομμάτια αυτού του τρομακτικού σύμπαντος. Σήμερα, νομίζω ότι ζούμε σε μια εποχή όπου η εικόνα έχει γίνει τόσο ξεκάθαρη, ίσως για πρώτη φορά. Όχι μόνο δεν προσπαθούμε να καλύψουμε το πρόσωπο του κτήνους, αλλά το φωτογραφίζουμε για να κερδίσουμε τα απαραίτητα λάικ.

Ερ.: Σε μια εποχή γρήγορων εικόνων και επιφανειακής πληροφορίας, τι μπορεί ακόμη να προσφέρει η λογοτεχνία που δεν μπορεί να προσφέρει κανένα άλλο μέσο;

-Μα ακριβώς το αντίθετο: μια περιήγηση σε κόσμους που δεν χωράνε στις γρήγορες εικόνες και στα κείμενα του ΑΙ. Συνεχίζουμε να ψάχνουμε την εναλλακτική ιστορία, αυτή που δεν διατυπώθηκε ποτέ επισήμως. Εξάλλου, πάντα αυτή κρύβει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον.

Ερ.: Η σύγχρονη ελληνική κοινωνία πιστεύετε ότι αφήνει χώρο στη λογοτεχνία να επηρεάσει ουσιαστικά τον δημόσιο διάλογο ή το βιβλίο περνά πλέον σε δεύτερο πλάνο;

-Το βιβλίο ποτέ δεν βρισκόταν σε πρώτο πλάνο και ίσως να είναι καλύτερα έτσι. Δεν χρειάζεται τόση έκθεση και κυρίως τέτοια ταχύτητα. Η λογοτεχνία είναι, εκ φύσεως, φτιαγμένη από βραδυφλεγή υλικά. Γι’ αυτό συνεχίζουμε να διαβάζουμε Όμηρο, Αισχύλο και Σαίξπηρ με τόσο ενδιαφέρον. Πριν από μέρες, γράφτηκε για τις σχέσεις ΗΠΑ - Κίνας ότι δεν πρέπει να πέσουν στην παγίδα του Θουκυδίδη. Κατά κάποιον τρόπο, ακριβώς αυτός είναι ο θρίαμβος της λογοτεχνίας.