Και στ’ Αι Γιωργιού τη χάρη…
Με το Πάσχα και την Άνοιξη είναι δεμένη η γιορτή του Αι Γιώργη στις 23 Απριλίου και ανάλογα, αν είναι Σαρακοστή μετατίθεται τη Δεύτερη μέρα του Πάσχα. Από τους πιο αγαπητούς Αγίους τόσο στους αγροτοποιμενικούς πληθυσμούς, όσο και στους μαστόρους των χωριών, ειδικά των ορεσιβίων, που θεωρούν τη γιορτή του ορόσημο για τη μετακίνησή τους.
Οι κτηνοτρόφοι που τον θεωρούν προστάτη τους γιατί συμπίπτει με την μετακίνησή τους με τα κοπάδια από τα χειμαδιά προς τα ψηλά. Στη γιορτή του θυσιάζουν ζώα, τα προσφέρουν στην εκκλησία και μοιράζουν το γάλα σε όσους δεν διαθέτουν και ακολουθούν γλέντια και χοροί. Στον Άγιο τάζουν επίσης σφάγια ή κερί, λιβάνι, λάδι κ.α. να τους αποκαλύψει ζώα τους χαμένα ή κλεμμένα.
Η γιορτή του Αγίου έχει συνδεθεί και με αθλητικούς αγώνες δρόμου, πάλης, ιπποδρομιών και ο νικητής λαμβάνει ως έπαθλο συνήθως ένα σφάγιο, μια κουλούρα, σέλλα, χάμουρα αλόγων, ντουφέκι κ.α.
Ιδιαίτερα τιμούν τον Άγιο Γεώργιο οι Σαρακατσαναίοι. Τον θεωρούν τον πρώτο Άγιο, στο όνομά του, παίρνουν τον βαρύτερο όρκο, σκαλίζουν την μορφή του στις γκλίτσες και στις ρόκες τους. Θεωρούν τη γιορτή του Πρωτοχρονιά και βάφουν τότε κι ανταλλάσουν αβγά κόκκινα, κάνουν κεντητή κουλούρα, σφάζουν οπωσδήποτε αρνί και γλεντούν με χορούς και τραγούδια και αγωνίσματα.
Άγιος καβαλάρης και στρατιωτικός, στα τραγούδια τις παραδόσεις και τα παραμύθια, ο Άγιος Γεώργιος έχει συνδεθεί με τον αρχαίο μύθο του Περσέα και της Ανδρομέδας. Αποτελεί πολύ οικείο πρόσωπο όχι μόνο χριστιανοί, αλλά και μουσουλμάνοι καταφεύγουν στη χάρη του.
Η απεικόνιση του Αγίου Γεωργίου στις αγιογραφίες τον εμφανίζει έφιππο με το δόρυ να φονεύει τον δράκοντα που κρατούσε το νερό της πηγής, δρακοντοκτόνος ελευθερωτής του νερού και σώζει την μονάκριβη κόρη του βασιλιά που προσφέρθηκε ως θύμα στο δράκοντα για να αφήσει την πηγή του τόπου να τρέξει, αν δεν του έδιναν ένα ανθρώπινο θύμα κάθε μέρα. Ο δράκος με τις φλόγες που βγάζει από το στόμα του, συμβολίζει και τη ζέστη του καλοκαιριού και με τη θανάτωσή του θα βραχεί το ξεραμένο χώμα.
Μετά το Πάσχα του Αγίου Γεωργίου φεύγουν οι μαστόροι και συγχρόνως επιστρέφουν το κοπάδια από τα χειμαδιά. Και αντιστρόφως τη γιορτή του Αγίου Δημητρίου τα κοπάδια κατεβαίνουν στα χειμαδιά και συγχρόνως η επιστροφή των μαστόρων, για να ξεκουραστούν και να ξεχειμωνιάσουν. Όπως λέει κι αυτή η παροιμία: ‘’Θεέ μου ύπνο δώσε μας, και τα’ Αι Γεωργιού να φέξει’’… (Τότε που θα ξαναφύγουν)
Στο γεωργικό καλαντάρι οι δύο αυτές γιορτές αποτελούν τις χρονικές τομές που χωρίζουν το χρόνο σε δυο ίσα μέρη, στο χειμερινό και στο θερινό εξάμηνο αντίστοιχα.
Ο Άγιος Γεώργιος ήταν και αυτός στρατιωτικός όπως και ο Άγιος Δημήτριος και καταγόταν από γονείς ευγενείς και πλούσιους. Γεννήθηκε στο τέλος του 3ου αιώνα στην Καισάρεια της Καππαδοκίας.
Μετά το θάνατο του πατέρα του ελευθέρωσε όλους τους δούλους, που είχε στην υπηρεσία του ο πατέρας του και μοίρασε την περιουσία του στους φτωχούς. Όταν ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός κήρυξε, με διάταγμα, διωγμό κατά των χριστιανών, ο Γεώργιος αρνήθηκε να εκτελέσει το διάταγμα και ομολόγησε ότι ήταν χριστιανός.
Ελευθέρωνε τους αιχμαλώτους που έπιανε στους πολέμους και θεράπευε αρρώστους. Γι αυτό φυλακίστηκε και βασανίστηκε. Με διαταγή του βασιλιά τον χτύπησαν πρώτα στην κοιλιά με ακόντιο και δεν έπαθε τίποτα, ύστερα τον έδεσαν σε τροχό με κοφτερά σίδερα και πάλι δεν έπαθε τίποτα.
Μετά τον έριξαν σε λάκκο με ασβέστη αλλά πάλι σώθηκε. Πολλοί τότε βλέποντας τα θαύματα αυτά πίστεψαν στο Χριστό, ανάμεσα στους οποίους και η γυναίκα του βασιλιά, Αλεξάνδρα. Αφού αποφυλακίστηκε, πέθανε το 304. Όπως στις μάχες νικούσε τους εχθρούς ως γενναίος αξιωματικός, έτσι και στα βασανιστήρια αναδείχτηκε τροπαιοφόρος.
Το λείψανο του μεταφέρθηκε στη Λύδδα της Παλαιστίνης. Πάνω στον τάφο του έχτισε ναό ο Μεγάλος Κωνσταντίνος, Κανένας από τους Αγίους δεν υμνήθηκε τόσο από την Εκκλησία και δεν έγινε τόσο προσφιλής στο χριστιανικό κόσμο, όσο ο Γεώργιος.
Στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο Μέτσοβο, υπάρχουν μαρτυρίες σχετικές με θαύματα του Αγίου. Μια από αυτές όπως αναφέρει ο ίδιος, ανέβηκε σε μια καστανιά για να μαζέψει κάστανα. Ένα λάθος βήμα τον έριξε στο έδαφος και από τότε και για πολύ καιρό έμεινε παράλυτος, χωρίς ελπίδα ότι θα γίνει καλά. Ένα βράδυ πήγε στην εκκλησιά του Αγίου Γεωργίου και έκανε αγρυπνία με πίστη. Προσευχήθηκε όλη τη νύχτα. Το επόμενο πρωί σηκώθηκε και περπάτησε. Από τότε και μέχρι σήμερα πηγαίνει τακτικά στην εκκλησία και προσκυνάει την εικόνα του Αγίου.
Χρόνια πολλά στους εορτάζοντες
Γιάννης Τσόδουλος
