Πάσχα… για γερό στομάχι!
Η Ελλάδα αλλά και ο πλανήτης ολόκληρος βιώνει μία κρίση αβεβαιότητας πρωτοφανή. Ουδείς γνωρίζει ποιους θεωρούν συμμάχους οι ΗΠΑ και ποιοι τελικά είναι οι αντίπαλοι της υπερδύναμης. Μπορεί ως το Σάββατο της Αναστάσεως να έχει επιστρέψει η ηρεμία αλλά είναι εξίσου πιθανό να έχουμε μάχες σώμα με σώμα στα νησάκια του Περσικού και μεγάλη κλιμάκωση. Όπως και να έχει πάντως διαφαίνεται πως το φετινό Πάσχα θα είναι για γερά νεύρα και αρκετά πιεσμένο οικονομικά για τα ελληνικά νοικοκυριά.
Το χρυσό οικοδόμημα του Κόλπου θα πάρει ίσως χρόνια να ξανάρθει στα καλά του, όσα δισεκατομμύρια δολάρια και αν ξοδευτούν, αλλά αυτό βέβαια είναι ένα παρεπόμενο του πολέμου, το οποίο δεν αφορά την παγκόσμια οικονομία εφόσον δεν δημιουργηθεί το επόμενο διάστημα μείζον πρόβλημα στις ενεργειακές τους υποδομές.
Η κρίση βέβαια δεν περιορίζεται μόνο στην επιβάρυνση των ελληνικών νοικοκυριών μειώνοντας το διαθέσιμο εισόδημά τους, αλλά μεταφέρεται σταδιακά και στην πραγματική οικονομία, επηρεάζοντας ήδη σημαντικούς τομείς της.
Παρότι τα καύσιμα αποτελούν κυριολεκτικά την κινητήριο δύναμη για όλους τους κλάδους, οι τομείς που πλήττονται περισσότερο είναι ο τουρισμός, λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή αλλά και οι εξαγωγές, ως απόρροια της μειωμένης ζήτησης για ελληνικά προϊόντα από χώρες όπου αναμένεται συρρίκνωση των εισοδημάτων. Τόσο δε οι αρνητικές επιπτώσεις στον τουρισμό, όσο και στις εξαγωγές, θα επιδεινώσουν το ούτως ή άλλως προβληματικό Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών της χώρας μας.
Άλλο ένα σημαντικό κομμάτι είναι η γεωργική παραγωγή που ήδη πλήττεται καίρια, αφού οι χώρες του κόλπου είναι εκείνες που καλύπτουν το 30% της παγκόσμιας ζήτησης σε λιπάσματα, φυτοφάρμακα, ζωοτροφές κ.α. Πέραν των προβλημάτων επάρκειας, οι τιμές τους έχουν ήδη εκτοξευθεί διεθνώς στα ύψη, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής των γεωργικών προϊόντων και συνακόλουθα τις τιμές τους. Επισημαίνεται, ότι αν η διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων ξεπεράσει την καλλιεργητική περίοδο που μόλις ξεκινάει, θα εμφανισθούν διατροφικά προβλήματα, που μέχρι τώρα γνωρίζαμε μόνο από φτωχές χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου.
Αυτές τις ημέρες δεν υπάρχει έκθεση επενδυτικού οίκου, κεντρικής τράπεζας, ιδιωτικού πιστωτικού ιδρύματος ή ενεργειακού φορέα που να μην προβλέπει ότι οι επιπτώσεις -ακόμα και να μείνει έτσι όπως έχει η κατάσταση στη Μέση Ανατολή- θα επιφέρουν τεράστια αναστάτωση και βλάβες στην παγκόσμια οικονομία. Ύφεση, αύξηση πληθωρισμού, άνοδο επιτοκίων, με ό,τι συνεπάγονται τα τρία αυτά πλήγματα που αγγίζουν κατευθείαν την καθημερινότητα εκατοντάδων εκατομμυρίων ανθρώπων.
Η εικόνα αυτή εν μέσω της πολεμικής αναμέτρησης μεταξύ επιτελείου και συμμάχων δεν δείχνει συντεταγμένη πορεία και σχεδιασμό και όσο επιτείνεται αυτή η εικόνα τόσο το Ιράν δεν θα υποχωρεί, παρά το γεγονός ότι έχει υποστεί βαρύτατα πλήγματα, αλλά εμφανώς αντέχει ακόμα.
Μέγα εμπόδιο είναι και το Ισραήλ, αφού ο Νετανιάχου δεν θέλει να σταματήσει τώρα η επιχείρηση που ξεκίνησε και ημέρα με την ημέρα πλήττει και αποδυναμώνει τον μεγάλο εχθρό του κράτους του. Αντιθέτως, θέλει να καθαρίσει, όσο γίνεται, και τους θύλακες αντίστασης στον Λίβανο, γι’ αυτό και ομιλεί για τεράστιο οπλικό απόθεμα της Χεζμπολάχ κρυμμένο στα έγκατα της Βηρυτού και πέριξ, το οποίο διέθεσε μυστικά το Ιράν τα τελευταία χρόνια.
Μοιάζει δυστυχώς, σχεδόν έναν μήνα μετά τις πρώτες επιθέσεις στο Ιράν, ότι η εμπλοκή είναι πιο κοντά στα όρια να εξαπλωθεί απ’ ό,τι να τελειώνει ή κάτι σαν ένα μπρα ντε φερ με άγνωστη διάρκεια ή έστω τόση όσο να ανατρέψει και να αναστατώσει την οικονομία και μαζί την καθημερινότητά μας.
Ο,τι ισχύει για την Ευρώπη, ισχύει και για εμάς. Ευτυχώς, όπως και σε όλες τις άλλες κρίσεις που προκλήθηκαν είτε από διεθνή γεγονότα (COVID), είτε από δική μας ευθύνη (κρίση χρέους), υπάρχει προστασία. Αυτή η ευρωπαϊκή ασπίδα που ακόμα και σήμερα μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχει προσφέρει περί τα 35 δισ. ευρώ στη χώρα για την πανδημία ή και πιο πριν περί τα 290 δισ. ευρώ με τα τρία μνημόνια. Και σήμερα, αν η χώρα τηρεί τους δημοσιονομικούς κανόνες που έχουν τεθεί από την Ε.Ε., όταν έρθει η ώρα και εφόσον χρειαστεί μια νέα μεγάλη ενίσχυση (διαδικασίες ρήτρας διαφυγής), η Ελλάδα θα μπορέσει ευτυχώς να αντιμετωπίσει κάποιες οδυνηρές καταστάσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Μίλτος Γήτας
