Ο Απρίλης των λουλουδιών και της Ανάστασης…

 Κάθισα να γράψω για τον Απρίλη και, κοιτάζοντας έξω τη φύση χιονισμένη, μου ήρθε αμέσως κατά νου η «Συννεφούλα» του αείμνηστου Μ. Σαββόπουλου: «κι έρχεται ο Απρίλης αχ καρδούλα μου / να κι ο Μάης συννεφούλα μου / δίχως τραγούδι δάκρυ και φιλί / δεν είναι Άνοιξη φέτος αυτή». Ας μην απογοητευόμαστε, όμως. «Θα κάνει ξαστεριά» και θα ’ρθει ο Απρίλης με τις βροχές του, θα γεννηθούν μέσα από την πεθαμένη γη οι πασχαλιές και θα κάνουν τις οκνές από τον χειμώνα ρίζες να σαλέψουν. Σε λίγο, βλάστηση και άνθηση, και οι ευωδιασμένες μυρωδιές των λουλουδιών που θ’ ανθίσουν. Η φύση θα πάρει τη γλυκιά της ώρα, καθώς ονειρικά κελαηδίσματα, λιγοθυμισμένα, κι όσα άνθη και καρποί θα βγαίνουν και θα ανθοβολούνε, θα ευωδιάζουν.

Αγνάντια στις καταπράσινες πλαγιές του βουνού, ‘’λευκό βουνάκι (κοπάδι) πρόβατα κινούμενο βελάζει’’, που λέει ο εθνικός μας ποιητής Δ. Σολωμός. Οι τσοπάνηδες έβγαζαν τα πρόβατα από το μαντρί, που ξεχειμωνιάζανε, με τ’ αρνάκια τους να χοροπηδάνε, περιμένοντας τη θυσία του Πάσχα.

Αξέχαστα πρωινά στα χωριά τον Απρίλη, από την πανδαισία των πουλιών, με πρώτο βιολί το αηδόνι και το κοτσύφι, και με τον ερχομό των χελιδονιών σημαδεύεται το εαρινό καλωσόρισμα. Αλλά και των άλλων φτερωτών τραγουδιστάδων, πουλιά κρυμμένα στα φυλλώματα, ερωτοτροπώντας και παιχνιδίζοντας από κλαδί σε κλαδί, τιτιβίζοντας. Και της δύσης αυτό το ηλιόγερμα, πώς να το ξεχάσω; Ανθοί των κήπων με τα μπουμπούκια τους, στις πλαγιές, σ’ όχτους και σε ξερολιθιές, ξεπρόβαλλαν μανουσάκια, γιούλια, γιασεμιά, μενεξέδες, πασχαλιές, και τα μαζεύαμε για να στολίσουμε τον Επιτάφιο.

Ευωδίαζαν τα σοκάκια στις αγρυπνίες των Αγίων Παθών και την Ανάσταση, στης νύχτας τη σιγαλιά, κάτω από τον έναστρο ουρανό, με τα φαναράκια στα χέρια μας να φωτίζουμε το μονοπάτι που μας οδηγούσε στην εκκλησία.

Απριλιάτικες βραδιές, ομορφοκαμωμένες, που τις φώτιζε η αστροφεγγιά, λες και ήταν από τον Θεό σταλμένη. Αυτή την ώρα με κοιμίζανε γλυκά, όπως τ’ αφουγκραζόμουν, το κελάηδημα από τα τριζόνια και τα κυπροκούδουνα από τον γυρισμό από τη βοσκή των κοπαδιών. Το ανοιξιάτικο ποίημα, στρωμένο στη φύση, γίνεται συντροφιά στα ψηφιδωτά των ταπεινών αγριανθών. Άνθη και ψυχές στη σιγαλιά της υπαίθρου κι οι πεταλούδες, από άνθος σε άνθος, ρουφώντας το νέκταρ τους… Σωστά έργα τέχνης τα λουλούδια αφήνουν μυρωμένη την ανάσα τους, αναρριχώμενα αλλά και σε γιρλάντες ακουμπισμένα.

Ανθάκια στις άκρες των δρόμων και στους τοίχους, στις γωνιές των αυλών, σωστά ανθεστήρια της φύσης. Καιρός του έρωτα: ‘’ο Απρίλης με τον έρωτα χορεύουν και γελούνε’’, λέει ο ποιητής, όταν ο ήλιος της αγάπης φωτίζει την ένωση των φτερωτών μέσα στα σκηνικά των δέντρων. Ρίγη, σκιρτήματα καρδιάς, που τα φλογίζει ο καημός της καινούργιας ζωής.

‘’Απρίλη μου ξανθέ και Μάη μυρωδάτε/ καρδιά μου πώς αντέχεις/ μέσα σε τόση αγάπη/ και στις τόσες ομορφιές.’’

Κι όπως βεβαιώνει και ο εθνικός μας ποιητής Δ. Σολωμός: ‘’έστησε ο έρωτας χορό με τον ξανθό Απρίλη/ κι η φύσις πήρε την καλή και τη γλυκιά την ώρα/ και μες στη σκιά που φούντωσε και κλεί δροσιές και μόσχους/ ανάκουστος κελαϊδισμός και λιγοθυμισμένος…/ αλλά στης λίμνης το νερό π’ ακίνητο ’ναι κι άσπρο/ ακίνητ’ όπου κι αν ιδείς και καταπράσ’ ως τον πάτο/ με μικρόν ίσκιον άγνωρον έπαιξε γαλάζια πεταλούδα.’’

Ο Απρίλης, μήνας της Μεγάλης Εβδομάδας και της Πασχαλιάς. Οι γυναίκες στολίζουν με τα παιδιά τους τον Επιτάφιο και παρακολουθούν με κατάνυξη τις αγρυπνίες. Κι οι αναπνοές της άνοιξης να μπαίνουν από τις ανοιχτές πόρτες των ναών και να αναπτερώνουν τον νου τους στο θαύμα της Ανάστασης. Απρίλη ανασταίνεται ο Θεάνθρωπος. Έτσι κι η φύση τον μήνα αυτόν αναζωογονείται και μας δίνει την ελπίδα της ζωής με την ανθισμένη της όψη.

Μπαίνοντας ο Απρίλης, υπάρχει το έθιμο της Πρωταπριλιάς, που υπάρχει σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ευρώπης και πιθανώς ήρθε στην Ελλάδα την εποχή των Σταυροφοριών. Παλιότερα, στα χρόνια τα δικά μας, που η ενημέρωση γινόταν από τις εφημερίδες, την ημέρα αυτή κυκλοφορούσαν με πηχέους τίτλους ότι τάχα κάποιο συνταρακτικό γεγονός συνέβη. Πρωταπριλιά πέθανε ο βασιλιάς Γεώργιος ο Β’ και δεν πίστευε κανείς.

Τον μήνα αυτό, ο θάνατος και η ανάσταση του Λαζάρου (σύμβολο χαρμολύπης), σταθερός προπομπός, η προαναγγελία του θανάτου και της Ανάστασης του Θεανθρώπου-Λάζαρος, το φως της ανάστασης και η σκιά της ανθρώπινης μοίρας. Εν συνεχεία, τον Απρίλη έχουμε τη Σταύρωση του Ιησού, η οποία δεν ήταν ένα απλό ιστορικό συμβάν, αφού ουσιαστικά αφορά το ίδιο το σχέδιο του Θεού για τη σωτηρία του ανθρώπινου γένους.

Ο θάνατος και η Ανάσταση του Ιησού φέρνουν σε άμεση σχέση Θεό και άνθρωπο. Έτσι δένεται ο Σταυρός του Χριστού με την Ανάσταση (το νόημα της Σταύρωσης). Όλο το Μεγαλοβδόμαδο πηγαίναμε ανελλιπώς στις αγρυπνίες και, για τον στολισμό του Επιταφίου, μαζεύαμε λουλούδια από τα χωράφια και τις ξερολιθιές και το βράδυ ψέλναμε τα Εγκώμια, αφού περνούσαμε κάτω από τον Επιτάφιο.

Το Μεγάλο Σάββατο πηγαίναμε και μεταλαμβάναμε. Και ερχότανε η Ανάσταση, το Ελληνικό Πάσχα, η Λαμπρή, που έχει μια διαφορετική και αξιοζήλευτη ζεστασιά, που δεν έχει άλλος λαός στον κόσμο. Γλυκόηχα και χαρμόσυνα θα χτυπήσουν οι καμπάνες σε κάθε χωριό και νησί, που όλες αυτές τις ημέρες θα αντηχούν, καλώντας τους πιστούς στις εκκλησίες.

Τέλος, στις 23 Απριλίου γιορτάζει ένας από τους πιο αγαπητούς Αγίους, ο Άγιος Γεώργιος, όπου στους αγροποιμενικούς πληθυσμούς θεωρούν τη γιορτή του ορόσημο για τις μετακινήσεις και τις συμφωνίες τους. Οι Σαρακατσάνοι κτηνοτρόφοι τον θεωρούν ως τον πρώτο Άγιο και, στο όνομά του, παίρνουν τον βαθύτερο όρκο, σκαλίζουν τη μορφή του στις γκλίτσες και τις ρόκες τους, θεωρούν τη γιορτή πρωτοχρονιά και βάφουν κόκκινα αυγά, κάνουν κεντητή κουλούρα, σφάζουν αρνιά και γλεντούν με χορούς και τραγούδια.

Καλό Μήνα!