Η κρίση στην δημοσιογραφία και η ευθύνη του κοινού!..

Με αφορμή πληθώρα πρόσφατων δημοσκοπήσεων, θα λέγαμε πως η κρίση του δημοσιογραφικού λειτουργήματος στην εποχή μας, αν δεν είναι αναπόφευκτη, σίγουρα προκαλεί έντονη ανησυχία. Δεν είναι, ωστόσο, ορθό να κατηγορούμε μονάχα τους επαγγελματίες του τομέα· οφείλουμε να αναζητήσουμε και τις ευθύνες που αναλογούν στο κοινό τους. Χωρίς, φυσικά, να διολισθαίνουμε στη μονομέρεια, είναι απαραίτητο και οι ίδιοι οι δημοσιογράφοι να αναλογιστούν τη σπουδαιότητα του έργου τους και να πράττουν αναλόγως. Πώς μπορεί, λοιπόν, να ανακτηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών;

Αρχικά, αν και εκ πρώτης όψεως μπορεί να φαντάζει παράδοξο, είναι αναγκαίο να μελετήσουμε τις ευθύνες των δεκτών των ειδήσεων για την καχυποψία που επικρατεί. Ζώντας σε μια κοινωνία όπου τα πάντα μεταβάλλονται ραγδαία, οι καθημερινοί άνθρωποι συχνά παρουσιάζουν χαμηλή επεξεργαστική ικανότητα απέναντι στον καταιγισμό των ειδήσεων. Στον σύγχρονο κόσμο, κάτι καινούργιο συμβαίνει κάθε λεπτό! Οι άνθρωποι καταβάλλονται από άγχος και καταλήγουν, λόγω βιασύνης και επιπολαιότητας, να διαστρεβλώνουν την αλήθεια με δική τους υπαιτιότητα.

Επιπλέον, στους κύκλους των πιο φανατικών αναγνωστών, η αντίθετη άποψη απορρίπτεται συλλήβδην, μαζί με όσους την εκφέρουν με δημοκρατικό ήθος. Η κατάσταση αυτή διαχέεται, με αποτέλεσμα ακόμη και οι μετριοπαθείς πολίτες να καθίστανται καχύποπτοι απέναντι στη δημοσιογραφία, χωρίς να εμβαθύνουν στην ουσία των γεγονότων. Τέλος, άτομα με έντονα δογματικά φρονήματα ασκούν συχνά επιλεκτική κριτική στα ΜΜΕ που αντιτίθενται στις πεποιθήσεις τους, υποστηρίζοντας ότι ελέγχονται από την εξουσία, ενώ την ίδια στιγμή αποδέχονται άκριτα οποιαδήποτε παραποίηση της αλήθειας προέρχεται από τους «ημετέρους». Αυτή η στάση οδηγεί στην καθολική απαξίωση και τη διολίσθηση της δημοσιογραφίας σε ανυποληψία.

Βέβαια, είναι βέβαιο πως και οι δημοσιογράφοι, αν δεν τηρούν συγκεκριμένους δεοντολογικούς κανόνες, δεν συμβάλλουν στη βελτίωση της κατάστασης. Όποιος επιθυμεί να φέρει τον τίτλο του δημοσιογράφου, οφείλει να είναι όσο το δυνατόν πιο αντικειμενικός, αποφεύγοντας υπερβολές και φανατισμούς που δεν συνάδουν με τη Δημοκρατία μας. Για να ανταποκρίνεται επιτυχώς στον ρόλο του, ο δημοσιογράφος πρέπει να επιδεικνύει την προσδοκώμενη σοβαρότητα και υπευθυνότητα, να μην αφήνει τίποτα να διέρχεται απαρατήρητο και να ενημερώνεται διαρκώς. Με λίγα λόγια, θα πρέπει να είναι ένας οξυδερκής αναγνώστης των γεγονότων προτού γίνει μεταδότης τους.

Με στόχο την εκτίμηση του κοινού, χρειάζεται να καταβάλλει προσπάθεια για να οικοδομήσει ένα προφίλ σταθερό, έγκυρο και αξιόπιστο. Χρέος του είναι να καλύπτει την επικαιρότητα και να σχολιάζει με διακριτικότητα και συντομία, μακριά από εντυπωσιασμούς, υπηρετώντας τα γεγονότα ελεύθερα και δημοκρατικά.

Επιλογικά, η κρίση στη σχέση δημοσιογραφίας και αναγνωστών είναι ένα υπαρκτό και διαρκές φαινόμενο. Η καχυποψία θα είναι πάντα παρούσα. Ωστόσο, αν όλοι πράξουμε τα δέοντα —δημοσιογράφοι και κοινό— μπορούμε να διαφυλάξουμε αυτόν τον ευαίσθητο αλλά σπουδαίο θεσμό της Δημοκρατίας μας.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΠΑΤΡΙΝΙΟΣ, μαθητής Β' Λυκείου 4ου ΓΕΛ Ιωαννίνων