Η τρέλα της πολιτικής…

 «Ζώον πολιτικόν» διακήρυξε ο Αριστοτέλης, για να υποστηρίξει ότι ο άνθρωπος από τη φύση του καθοδηγείται ώστε να ζει μαζί με άλλους ανθρώπους, με νόμους και κανόνες που ρυθμίζουν την ειρηνική συμβίωση και την πρόοδο των πολιτών. Αυτή τη θεωρία οι αρχαίοι πρόγονοί μας την εφάρμοσαν κατά θαυμαστό τρόπο και είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργήσουν το πολίτευμα της δημοκρατίας, για το οποίο όλοι ως τα σήμερα μας εκφράζουν τον θαυμασμό τους.

Βεβαίως με το πέρασμα των αιώνων η ελληνική δημοκρατία ως θεωρία και ως πράξη έσβησε και άφησε τα σημάδια της στη μνήμη των φιλοσόφων και των λογίων όλων των εποχών. Ώσπου ήρθε τον 18ο αι. ο Ευρωπαϊκός Διαφωτισμός και με τα κείμενά του δημιούργησε τις αναγκαίες κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες για να επανέλθει η δημοκρατική οργάνωση στην Ευρώπη και στην Αμερική.

Δυστυχώς όμως η δημοκρατία μπορεί να είναι η καλύτερη μορφή οργάνωσης μιας κοινωνίας, αλλά είναι πολλές οι δυνάμεις και μεγάλα συμφέροντα που αντιμάχονται την διαφορετική οργάνωση και εφαρμογή του δημοκρατικού πολιτεύματος. Αποτέλεσμα αυτής της διαχρονικής αμφισβήτησης και απαξίωσης της δημοκρατίας είναι ο πόλεμος που έχει αρχίσει και δοκιμάζει τις αντοχές της παγκόσμιας κοινότητας.

Κατά τη γνώμη μου δύο είναι οι βασικοί λόγοι που σήμερα βρισκόμαστε στη δίνη ενός ακόμη πολέμου. Από τη μια το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν και από την άλλη η λογική της υπερδύναμης. Πράγματι είναι να απορεί ο άνθρωπος με το πολιτικό σύστημα των Ιρανών. Εδώ και πενήντα χρόνια ανώτεροι θρησκευτικοί ηγέτες με τη βία κατάφεραν να επιβάλουν ένα καθεστώς που δεν αποδέχεται κανένα δικαίωμα του πολίτη. Οι μουλάδες ως αντιπρόσωποι του Αλάχ επιβάλλουν στους πολίτες αρχές και αξίες, οι οποίες υπαγορεύονται από τις «μεταφυσικές ιδεοληψίες» των φανατισμένων οπαδών. Στο Ιράν έχουν ισοπεδωθεί κυριολεκτικά όλα τα γνωρίσματα του σύγχρονου πολιτισμού.

Το δικαίωμα του λόγου, της ψήφου, της αμφισβήτησης, της αντίθεσης αποτελούν αιτία για φυλάκιση, για εξορία και για θάνατο. Ενώ οι γυναίκες θεωρούνται πλάσματα δεύτερης κατηγορίας και στερούνται τα βασικότερα δικαιώματα. Και, όπως είναι φυσικό, αυτό το καθεστώς απειλεί την παγκόσμια ειρήνη και χρησιμοποιεί κάθε μέσο βίας εναντίον όλων των άλλων κρατών. Και το δυστύχημα είναι που υπάρχουν κράτη, όπως η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία, που ως τώρα στηρίζουν αυτό το ολοκληρωτικό και απάνθρωπο καθεστώς.

Από την άλλη πλευρά οφείλουμε να μιλήσουμε και για την ευθύνη του Τραμπ, ο οποίος, παρακινημένος από την αλαζονεία του ισχυρού, ξεκίνησε τον πόλεμο με το ιδεολόγημα του προστάτη της ειρήνης και του παγκοσμίου συμφέροντος. Όσο κι αν καταδικάζουμε το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν μας είναι δύσκολο να συμφωνήσουμε με τις αποφάσεις του Τραμπ. Ο πόλεμος απειλεί και την ειρήνη και την παγκόσμια οικονομία. Επομένως όφειλαν οι Αμερικάνοι και οι Εβραίοι να λειτουργήσουν στην αντιμετώπιση του μεγάλου εχθρού με άλλες λογικές.

Είναι πράγματι μεγάλο δυστύχημα που η ανθρωπότητα δεν μπόρεσε να συστήσει ένα θεσμικό όργανο που να έχει ως αποστολή να επιβάλλει σε όλα τα κράτη τις αρχές της δημοκρατίας και τον σεβασμό των δικαιωμάτων κάθε λαού. Ο ΟΗΕ έχει χάσει το κύρος και τη δύναμη και παραμένει ένας θεατής που βλέπει χωρίς να μπορεί να επεμβαίνει. Και σ’ αυτή την κατάσταση είναι λογικό να θεριεύει η δύναμη των ολοκληρωτικών καθεστώτων και να επιβραβεύεται η λογική των υπερδυνάμεων.

Πρόκειται πράγματι για μια τρέλα της πολιτικής, αφού οι λαοί και γενικά τα κράτη είναι αναγκασμένοι να ακολουθούν τους ισχυρούς και να μην μπορούν να επιβάλουν τις αρχές της δημοκρατίας. Τα παραδείγματα είναι πολλά. Για πόσα χρόνια η παγκόσμια κοινότητα ανέχτηκε το τυραννικό καθεστώς του Χότζα στην Αλβανία; Πόσες δικτατορίες δεν βασάνισαν για χρόνια λαούς χωρίς να μπορεί η παγκόσμια κοινότητα να επέμβει;

Άρα, όσο ο κόσμος θα ελέγχεται από θεοκρατικές αντιλήψεις και από λογικές αλαζονείας ισχυρών, η ειρήνη και ο παγκόσμιος πολιτισμός θα βρίσκονται διαρκώς σε καθεστώς βίας και απειλής.

Χάρης Λεοντάρης