«Το μεροκάματο του τρόμου»
Αδηφάγα η επικαιρότητα καταβροχθίζει στο διάβα της μικρά και μεγάλα γεγονότα με ρυθμούς που το ένα επικαλύπτει το άλλο και με το μιντιακό σύστημα να επιβάλλει -άλλοτε αποσιωπώντας και άλλοτε υπερτονίζοντας- εκείνα που είτε «πουλάνε», είτε υπαγορεύουν τα αφεντικά του. Ζούμε -να το καταλάβουμε- στην εποχή ενός αδυσώπητου επικοινωνιακού πολέμου και
ως σκεπτόμενοι οφείλουμε ό,τι διαβάζουμε, βλέπουμε ή ακούμε, να διυλίζουμε. Μέσα, λοιπόν, στους εκκωφαντικούς ήχους των τυμπάνων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στον οποίο πάλι οι ψυχοπονιάρηδες Αμερικανοί πρωτοστατούν (ας είναι καλά τα γεωπολιτικά και ενεργειακά τους συμφέροντα στην περιοχή και το πανίσχυρο εβραϊκό λόμπι), μείζονα θέματα στη μικρή μας γωνιά παλεύουν με το σφουγγάρι της λήθης.
Η πρόσφατη ΤΡΑΓΩΔΙΑ στο εργοστάσιο μπισκοτοπαραγωγής «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, με πέντε εργαζόμενες - όλες τους μητέρες- να χάνουν με τόσο τραγικό τρόπο τη ζωή τους στη νυχτερινή τους βάρδια, εκτός του ότι συγκλόνισε την ελληνική κοινή γνώμη, επαναφέρει στο προσκήνιο τις συνθήκες εργασίας στη χώρα μας, οι οποίες εξακολουθούν να παράγουν έναν μακρύ και επώδυνο κατάλογο δυστυχημάτων. Η σωρεία παραλείψεων και παρατυπιών από τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, που είδαν το φως της δημοσιότητας, με τη συνέργεια, δυστυχώς, των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών, ενισχύει την παραπάνω διαπίστωση.
Το δυστύχημα στο εργοστάσιο έρχεται λίγες ημέρες μετά την εξαγωγή των πρώτων συμπερασμάτων της ετήσιας ανεξάρτητης έρευνας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ), η οποία καταγράφει κλιμακούμενη αύξηση των εργατικών ατυχημάτων με αποκορύφωμα το 2025.
Η έρευνα της ΟΣΕΤΕΕ καταγράφει δραματική αύξηση θανατηφόρων και σοβαρών εργατικών ατυχημάτων την τελευταία τριετία. Σύμφωνα με την έρευνα, τουλάχιστον 201 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εν ώρα εργασίας το 2025, ενώ 332 τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ δεν συμπεριλαμβάνονται υποθέσεις οι οποίες δεν έχουν καταγραφεί από τις αρχές ή δεν έχουν δημοσιοποιηθεί (το γνωστό «κουκούλωμα» από την εργοδοσία).
Το δυστύχημα στα Τρίκαλα, πέρα από το συγκλονιστικό του αποτύπωμα, φωτίζει, κατά την ΟΣΕΤΕΕ, ένα ευρύτερο και συστηματικό πρόβλημα: την απουσία ουσιαστικής πρόληψης. Τα στοιχεία που μας παραθέτει η εν λόγω Ομοσπονδία δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά, καθώς οι απώλειες εργαζομένων από το 2022 αυξάνονται δραματικά. Η έρευνα καταγράφει το θάνατο 104 ανθρώπων σε χώρους εργασίας, ενώ ο αριθμός των θανάτων σχεδόν διπλασιάζεται το 2025, στην διάρκεια του οποίου καταγράφονται 201 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η αύξηση των σοβαρών τραυματισμών, καθώς ο αριθμός τους εκτοξεύεται μέσα σε διάστημα τριών ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ενώ το 2022 καταγράφονταν 140 σοβαρά τραυματίες, το 2025 ο αριθμός αυτός υπερδιπλασιάζεται, φθάνοντας τους 332, αποτυπώνοντας για τους συντάκτες της έκθεσης μία ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών στους χώρους εργασίας. Οι επαγγελματικοί κλάδοι με τα περισσότερα ατυχήματα -δυστυχήματα γνωστοί: τεχνικά επαγγέλματα, κλάδος κατασκευών, εργαζόμενοι στη βιομηχανία, αγροτικός τομέας, συμπεριλαμβανομένων κτηνοτρόφων, αλιεργατών και δασεργατών, επαγγελματίες μεταφορών, διανομείς, Ένοπλες Δυνάμεις και Σώματα Ασφαλείας.
Η αριθμητική αποτύπωση των απωλειών, όσο ψυχρή κι αν μοιάζει, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ευρύτερο πλαίσιο των πολιτικών και θεσμικών επιλογών που διαμορφώνουν τις συνθήκες εργασίας. Ο Πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ, Ανδρέας Στοϊμενίδης, ερμηνεύει την έξαρση των θανάτων ως σύμπτωμα ενός βαθιά δυσλειτουργικού μοντέλου εργασιακών σχέσεων, που παράγει σταθερά κρίσεις με ανθρώπινο κόστος. Η ευημερία των αριθμών (βλέπε «κέρδος») για άλλη μια φορά σε βάρος του ανθρώπινου παράγοντα, ακόμα και της ανθρώπινης ζωής. Σύμφωνα με ένα από τα θεμελιώδη εργαλεία της επιστήμης της Υγείας και Ασφάλειας, γνωστό ως «τρίγωνο των ατυχημάτων» των Tye και Pearson, το οποίο επικαλείται, σε κάθε σοβαρό ή θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα, προηγούνται εκατοντάδες μικρότερες ενδείξεις κινδύνου που, αν είχαν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί, θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει την τελική κατάληξη. Οι κραυγαλέες παραλείψεις σε ό,τι αφορά την ασφαλή λειτουργία της ως άνω επιχείρησης, με την ανοχή των αρμόδιων υπηρεσιών, που εκ των υστέρων βλέπουν το φως της δημοσιότητας (πάντοτε επιμηθείς), επιβεβαιώνουν τις παραπάνω διαπιστώσεις. Εμείς, τι άλλο να προσθέσουμε; Αφήσαμε, ως οφείλαμε, τους καθ’ ύλην αρμόδιους, και, κυρίως, τα αμείλικτα αριθμητικά τους στοιχεία, να μιλήσουν.
Δεν αναθεματίζουμε ούτε αφορίζουμε το κέρδος που προκύπτει από κάθε είδους εργασία. Αποτελεί δίχως αμφιβολία ένα ισχυρό -ίσως το ισχυρότερο- παραγωγικό κίνητρο σε οποιοδήποτε οικονομικό μοντέλο. Όταν αυτό, όμως, με διάφορα μέσα γίνεται υπερκέρδος καταστρατηγώντας θεμελιώδεις αρχές εργασιακού δικαίου, ηθικής και -προπαντός- ανθρωπισμού, τότε δεν μπορούμε παρά να σταθούμε απέναντι. Και κυρίως οφείλει να το πράττει η συντεταγμένη πολιτεία, κάθε οργανωμένο κράτος που σέβεται τον εαυτό του και θέλει να λέγεται πολιτισμένο.
Το μακρινό 1949 ο Γάλλος συγγραφέας Ζωρζ Αρνό (1917-1987), έγραψε το συναρπαστικό μυθιστόρημα «Το μεροκάματο του τρόμου», το οποίο λίγο αργότερα ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης Ανρί- Ζωρζ Κλουζό μετέφερε στη μεγάλη οθόνη, χωρίς να φανταστεί ότι ογδόντα σχεδόν χρόνια μετά οι εργασιακές συνθήκες στην αυτοαποκαλούμενη πολιτισμένη Δύση, θα ήταν αυτές που είναι σήμερα και η εργασία θα εξακολουθούσε να είναι «δουλειά», ως ετυμολογικά προερχόμενη από τη λ. «δουλεία». Για τις αντίστοιχες συνθήκες εργασίας στον λεγόμενο «αναπτυσσόμενο κόσμο» ας μη γίνεται λόγος, αντιλαμβάνεται κανένας τις συνθήκες εργασιακού μεσαίωνα που επικρατούν.ως σκεπτόμενοι οφείλουμε ό,τι διαβάζουμε, βλέπουμε ή ακούμε, να διυλίζουμε. Μέσα, λοιπόν, στους εκκωφαντικούς ήχους των τυμπάνων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, στον οποίο πάλι οι ψυχοπονιάρηδες Αμερικανοί πρωτοστατούν (ας είναι καλά τα γεωπολιτικά και ενεργειακά τους συμφέροντα στην περιοχή και το πανίσχυρο εβραϊκό λόμπι), μείζονα θέματα στη μικρή μας γωνιά παλεύουν με το σφουγγάρι της λήθης.
Η πρόσφατη ΤΡΑΓΩΔΙΑ στο εργοστάσιο μπισκοτοπαραγωγής «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, με πέντε εργαζόμενες - όλες τους μητέρες- να χάνουν με τόσο τραγικό τρόπο τη ζωή τους στη νυχτερινή τους βάρδια, εκτός του ότι συγκλόνισε την ελληνική κοινή γνώμη, επαναφέρει στο προσκήνιο τις συνθήκες εργασίας στη χώρα μας, οι οποίες εξακολουθούν να παράγουν έναν μακρύ και επώδυνο κατάλογο δυστυχημάτων. Η σωρεία παραλείψεων και παρατυπιών από τον ιδιοκτήτη της επιχείρησης, που είδαν το φως της δημοσιότητας, με τη συνέργεια, δυστυχώς, των αρμόδιων ελεγκτικών αρχών, ενισχύει την παραπάνω διαπίστωση.
Το δυστύχημα στο εργοστάσιο έρχεται λίγες ημέρες μετά την εξαγωγή των πρώτων συμπερασμάτων της ετήσιας ανεξάρτητης έρευνας της Ομοσπονδίας Συλλόγων Εργαζομένων Τεχνικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΟΣΕΤΕΕ), η οποία καταγράφει κλιμακούμενη αύξηση των εργατικών ατυχημάτων με αποκορύφωμα το 2025.
Η έρευνα της ΟΣΕΤΕΕ καταγράφει δραματική αύξηση θανατηφόρων και σοβαρών εργατικών ατυχημάτων την τελευταία τριετία. Σύμφωνα με την έρευνα, τουλάχιστον 201 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εν ώρα εργασίας το 2025, ενώ 332 τραυματίστηκαν σοβαρά, ενώ δεν συμπεριλαμβάνονται υποθέσεις οι οποίες δεν έχουν καταγραφεί από τις αρχές ή δεν έχουν δημοσιοποιηθεί (το γνωστό «κουκούλωμα» από την εργοδοσία).
Το δυστύχημα στα Τρίκαλα, πέρα από το συγκλονιστικό του αποτύπωμα, φωτίζει, κατά την ΟΣΕΤΕΕ, ένα ευρύτερο και συστηματικό πρόβλημα: την απουσία ουσιαστικής πρόληψης. Τα στοιχεία που μας παραθέτει η εν λόγω Ομοσπονδία δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά, καθώς οι απώλειες εργαζομένων από το 2022 αυξάνονται δραματικά. Η έρευνα καταγράφει το θάνατο 104 ανθρώπων σε χώρους εργασίας, ενώ ο αριθμός των θανάτων σχεδόν διπλασιάζεται το 2025, στην διάρκεια του οποίου καταγράφονται 201 θανατηφόρα εργατικά ατυχήματα. Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι και η αύξηση των σοβαρών τραυματισμών, καθώς ο αριθμός τους εκτοξεύεται μέσα σε διάστημα τριών ετών. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ενώ το 2022 καταγράφονταν 140 σοβαρά τραυματίες, το 2025 ο αριθμός αυτός υπερδιπλασιάζεται, φθάνοντας τους 332, αποτυπώνοντας για τους συντάκτες της έκθεσης μία ραγδαία επιδείνωση των συνθηκών στους χώρους εργασίας. Οι επαγγελματικοί κλάδοι με τα περισσότερα ατυχήματα -δυστυχήματα γνωστοί: τεχνικά επαγγέλματα, κλάδος κατασκευών, εργαζόμενοι στη βιομηχανία, αγροτικός τομέας, συμπεριλαμβανομένων κτηνοτρόφων, αλιεργατών και δασεργατών, επαγγελματίες μεταφορών, διανομείς, Ένοπλες Δυνάμεις και Σώματα Ασφαλείας.
Η αριθμητική αποτύπωση των απωλειών, όσο ψυχρή κι αν μοιάζει, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από το ευρύτερο πλαίσιο των πολιτικών και θεσμικών επιλογών που διαμορφώνουν τις συνθήκες εργασίας. Ο Πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ, Ανδρέας Στοϊμενίδης, ερμηνεύει την έξαρση των θανάτων ως σύμπτωμα ενός βαθιά δυσλειτουργικού μοντέλου εργασιακών σχέσεων, που παράγει σταθερά κρίσεις με ανθρώπινο κόστος. Η ευημερία των αριθμών (βλέπε «κέρδος») για άλλη μια φορά σε βάρος του ανθρώπινου παράγοντα, ακόμα και της ανθρώπινης ζωής. Σύμφωνα με ένα από τα θεμελιώδη εργαλεία της επιστήμης της Υγείας και Ασφάλειας, γνωστό ως «τρίγωνο των ατυχημάτων» των Tye και Pearson, το οποίο επικαλείται, σε κάθε σοβαρό ή θανατηφόρο εργατικό δυστύχημα, προηγούνται εκατοντάδες μικρότερες ενδείξεις κινδύνου που, αν είχαν εντοπιστεί και αντιμετωπιστεί, θα μπορούσαν να είχαν αποτρέψει την τελική κατάληξη. Οι κραυγαλέες παραλείψεις σε ό,τι αφορά την ασφαλή λειτουργία της ως άνω επιχείρησης, με την ανοχή των αρμόδιων υπηρεσιών, που εκ των υστέρων βλέπουν το φως της δημοσιότητας (πάντοτε επιμηθείς), επιβεβαιώνουν τις παραπάνω διαπιστώσεις. Εμείς, τι άλλο να προσθέσουμε; Αφήσαμε, ως οφείλαμε, τους καθ’ ύλην αρμόδιους, και, κυρίως, τα αμείλικτα αριθμητικά τους στοιχεία, να μιλήσουν.
Δεν αναθεματίζουμε ούτε αφορίζουμε το κέρδος που προκύπτει από κάθε είδους εργασία. Αποτελεί δίχως αμφιβολία ένα ισχυρό -ίσως το ισχυρότερο- παραγωγικό κίνητρο σε οποιοδήποτε οικονομικό μοντέλο. Όταν αυτό, όμως, με διάφορα μέσα γίνεται υπερκέρδος καταστρατηγώντας θεμελιώδεις αρχές εργασιακού δικαίου, ηθικής και -προπαντός- ανθρωπισμού, τότε δεν μπορούμε παρά να σταθούμε απέναντι. Και κυρίως οφείλει να το πράττει η συντεταγμένη πολιτεία, κάθε οργανωμένο κράτος που σέβεται τον εαυτό του και θέλει να λέγεται πολιτισμένο.
Το μακρινό 1949 ο Γάλλος συγγραφέας Ζωρζ Αρνό (1917-1987), έγραψε το συναρπαστικό μυθιστόρημα «Το μεροκάματο του τρόμου», το οποίο λίγο αργότερα ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης Ανρί- Ζωρζ Κλουζό μετέφερε στη μεγάλη οθόνη, χωρίς να φανταστεί ότι ογδόντα σχεδόν χρόνια μετά οι εργασιακές συνθήκες στην αυτοαποκαλούμενη πολιτισμένη Δύση, θα ήταν αυτές που είναι σήμερα και η εργασία θα εξακολουθούσε να είναι «δουλειά», ως ετυμολογικά προερχόμενη από τη λ. «δουλεία». Για τις αντίστοιχες συνθήκες εργασίας στον λεγόμενο «αναπτυσσόμενο κόσμο» ας μη γίνεται λόγος, αντιλαμβάνεται κανένας τις συνθήκες εργασιακού μεσαίωνα που επικρατούν.
