Συναίνεση έστω για τα παιδιά μας!
Σύντομα η κυβέρνηση πρόκειται να ανακοινώσει την απαγόρευση πρόσβασης στα social media, πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αν προτιμάτε, για παιδιά έως 15 ετών.
Η ρύθμιση θα αφορά πλατφόρμες που έχουν πάνω από 100.000 χρήστες και σήμερα οποιοσδήποτε μπορεί να κάνει λογαριασμό, να δημοσιεύει σχόλια και μηνύματα, να συλλέγει προσωπικά δεδομένα και να χρησιμοποιεί αλγοριθμική προώθηση περιεχομένου.
Πρόκειται για ένα τεράστιο κοινωνικό ζήτημα που όσοι έχουν παιδιά ή συγγενικά τους πρόσωπα, σε αυτές τις νεαρές ηλικίες γνωρίζουν από πρώτο χέρι πως η υπερβολική χρήση έξυπνων κινητών (smartphones) ενέχει σημαντικούς κινδύνους για την υγεία και την ψυχοκοινωνική ανάπτυξη των παιδιών και εφήβων. Πολυάριθμες μελέτες συνδέουν την έντονη ενασχόληση με τα smartphones, ιδιαίτερα όταν υπερβαίνουν αρκετές ώρες καθημερινά ή περιλαμβάνουν χρήση αργά το βράδυ, με αυξημένα ποσοστά κατάθλιψης, άγχους και στρες, συνέπεια των οποίων είναι σημαντική έκπτωση στην ευεξία και αυξημένο κοινωνικό κόστος.
Ειδικά, η συνεχής έκθεση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενισχύει την κοινωνική σύγκριση καθώς και τον κυβερνοεκφοβισμό. Τα σύγχρονα smartphones έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίζουν ηλεκτρονικά διαδικτυακά παιχνίδια ενισχύοντας κατά αυτό τον τρόπο την παγίδευση στο εθιστικό παιχνίδι, το οποίο έχει αναγνωριστεί ως διακριτή ψυχική διαταραχή και από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Παράλληλα, υπάρχει ανεξέλεγκτη έκθεση σε πορνογραφικό περιεχόμενο όσο και σε εμπειρίες παράνομου τζόγου, με ή χωρίς χρήματα, δραστηριότητα που αποτελεί πρόδρομη έκθεση σε τζόγο με χρήματα, με καταστροφικές συνέπειες στο άμεσο μέλλον του εφήβου. Τέλος, η κατοχή ενός smartphone έως την ηλικία των 12 ετών συσχετίζεται με αυξημένους κινδύνους κατάθλιψης.
Σωματικά, τα smartphones συμβάλλουν στην κακή ποιότητα ύπνου, μικρότερη διάρκεια ύπνου, κόπωση κατά τη διάρκεια της ημέρας και ακανόνιστες ρουτίνες. Η καθιστική συμπεριφορά που συνδέεται με τον παρατεταμένο χρόνο μπροστά σε οθόνες μειώνει τα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας προάγοντας την αύξηση βάρους, την παχυσαρκία και ανθυγιεινές διατροφικές συνήθειες. Η παρατεταμένη παρακολούθηση κοντά στην οθόνη αυξάνει τους κινδύνους για το σύνδρομο ψηφιακής καταπόνησης των οφθαλμών καθώς και πιθανά μακροπρόθεσμα οπτικά προβλήματα. Αυτοί οι κίνδυνοι επιδεινώνονται κατά την έναρξη της εφηβείας, μιας κρίσιμης περιόδου ανάπτυξης του εγκεφάλου.
Νομίζω ότι δύσκολα οποιοσδήποτε άνθρωπος αλλά ειδικά όσοι το βιώνουν ως γονείς ανήλικων παιδιών, θα διαφωνήσει με έστω και ένα από όλα όσα αναφέρω παραπάνω.
Στην αρχή ήταν το Facebook, μετά πήγαμε στο Instagram, αλλά νομίζω ότι η τεράστια διαφορά διείσδυσης στη ζωή και την προσωπικότητα ειδικά των ανηλίκων είναι το TikTok, αφού λόγω της φύσης του μπορεί να σπαταληθούν πολλές ώρες την ημέρα, η επαφή, και κυρίως η οπτική επαφή, είναι πάρα πολύ εύκολη και σχεδόν εντελώς ανεξέλεγκτη αφού εύκολα παρακάμπτονται τα όρια.
Το θέμα όμως δυστυχώς δεν είναι μόνο η διαπίστωση του όντως προφανούς αυτού ζητήματος της ελεύθερης πρόσβασης στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που επιφέρει στη ζωή, στην καθημερινότητα, στον χαρακτήρα αλλά και στην υγεία των παιδιών. Το «κόλλημα» στο κινητό με τις ώρες δεν καταργείται με ένα νόμο και με ένα άρθρο, όπως είναι φανερό.
Το μείζον ζήτημα είναι εκτός από το πώς παίρνεις το κινητό ή το τάμπλετ από το παιδί, πράγμα δύσκολο έως σχεδόν ακατόρθωτο, παρά μόνο με το ζόρι, όπως παραδέχονται γονείς, και πώς θα εφαρμοστεί τεχνικά, αφού μόνο αν εμπλακούν και συνεργαστούν οι ίδιοι οι κηδεμόνες μπορεί να ελεγχθεί η χρήση.
Υπάρχει αυτή τη στιγμή από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια καταρχήν ανακοίνωση για την εφαρμογή ενός πιλοτικού συστήματος επαλήθευσης ηλικίας, με τη συμμετοχή της Γαλλίας, της Δανίας, της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Κύπρου και φυσικά της Ελλάδας. Και οι χώρες αυτές που ενδιαφέρονται περισσότερο συνεννοούνται μεταξύ τους για τη διατύπωση ενός παρόμοιου νομοθετικού πλαισίου το οποίο θα ισχύσει και καλό θα ήταν να συζητηθεί ευρέως και να υιοθετηθεί από όλη την ευρωπαϊκή κοινότητα.
Ας ελπίσουμε ότι ξεκινώντας από τα δικά μας, στην Ελληνική Βουλή, θα βρεθεί μεταξύ των κομμάτων μια κοινή συνισταμένη. Έστω για τα παιδιά μας…
Μίλτος Γήτας
