Το φαίνεσθαι και το είναι των πολιτικών…

Είναι διαπιστωμένο ότι το όλο πολίτευμά μας απαξιώνεται από τους πολίτες. Τούτο το επιβεβαιώνουν πολλές αντιδράσεις της κοινωνίας και καταγράφεται από όλες τις δημοσκοπικές μετρήσεις. Δεν χρειάζεται καμιά άλλη απόδειξη για την βεβαιότητα της άποψης παρά μονάχα η απάντηση που δίνουν οι πολίτες στο ερώτημα «ποιος είναι ο καταλληλότερος για πρωθυπουργός».

Οι αιτίες για την απόρριψη της πολιτικής μας κατάστασης είναι πολύ σοβαρές και αποκαλυπτικές. Και είναι λογικό να στρέφεται ο ψηφοφόρος σε λύσεις που δεν έχουν καμιά απολύτως πολιτική βάση για την επίλυση της πολιτικής κρίσης, αφού οι επιλογές του κινούνται περισσότερο από απογοήτευση και οργή και όχι από επεξεργασμένη πολιτική κρίση. Και συμβαίνει αυτό, γιατί οι ανάγκες της επιβίωσης και η συμπεριφορά των πολιτικών προκαλούν γενική αμφισβήτηση θεσμών, νόμων και προσώπων.

Είναι αλήθεια ότι σήμερα έχει υποχωρήσει η ιδεολογική προσέγγιση της πολιτικής και οι πολίτες κινούνται με το κριτήριο της ποιότητας των πολιτικών. Δηλαδή βαραίνει στη συνείδηση του καθενός περισσότερο το πρόσωπο και λιγότερο η κομματική ταυτότητα και το ιδεολογικό πρόσημο. Οι παράγοντες που συμβάλλουν σ’ αυτή τη σχέση του πολίτη με την πολιτική είναι πολλοί και φανεροί για όλους.

Το ζήτημα είναι πώς μπορεί το πολίτευμα σήμερα να προκαλέσει αλλαγή στη στάση των πολιτών και διάθεση για συμμετοχή σε όλες τις πολιτικές διεργασίες. Γιατί όσο ο πολίτης βιώνει την πρόκληση από τα προβλήματα και την αντιθεσμική λειτουργία κομμάτων και πολιτικών, τόσο η αντίδραση θα είναι μαχητική, αρνητική και καθολικά απαξιωτική.

Η ευθύνη βαραίνει τα κόμματα πρωτίστως και τους πολιτικούς που μας αντιπροσωπεύουν στη Βουλή. Βεβαίως θα ήταν άδικο να γενικεύσουμε την κρίση μας και να υποστηρίξω ότι όλοι είναι ίδιοι και όλοι κάνουν τα ίδια. Μια τέτοια θέση δημιουργεί στην κοινωνία κλίμα και περιβάλλον που ευνοεί τη γέννηση και το δυνάμωμα καθεστωτικών – φασιστικών αντιλήψεων και νοοτροπιών.

Αλλά είναι μεγάλη ανάγκη οι πολιτικοί μας να αντιληφθούν ότι τα όρια υπομονής και ανοχής εκ μέρους των πολιτών έχουν εξαντληθεί και πολύ δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη και στα πρόσωπα και στα κόμματα. Οπωσδήποτε η ευθύνη όλων είναι ανάλογη με τη συμμετοχή στην εξουσία, αφού η εκάστοτε κυβέρνηση δημιουργεί τις συνθήκες για την αποδοχή ή όχι της ασκούμενης κυβερνητικής πολιτικής.

Εκτιμώ πως το σημερινό περιβάλλον, το τόσο αρνητικό για τους πολιτικούς μας, οφείλεται στη διπλή εικόνα που εκπέμπουν προς την κοινωνία. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι στα λόγια μπορούν να βαθμολογηθούν με άριστα, αφού πάντα λένε ευχάριστα πράγματα και πάντα με τα λόγια υπόσχονται λύσεις και θεραπεία όλων των προβλημάτων. Δηλαδή με τους λόγους δημιουργούν μια ειδυλλιακή εικόνα και ο πολίτης περιστασιακά πιστεύει ότι το κόμμα του τα λέει καλύτερα από τους άλλους και ότι με ανάληψη της εξουσίας θα φέρει καλύτερες ημέρες. Αυτό είναι το φαίνεσθαι των κομμάτων και των πολιτικών γενικά.

Όμως «το είναι» έχει εντελώς διαφορετικό περιεχόμενο, καθώς με τις πράξεις τους απογοητεύουν τον κόσμο και τον οδηγούν σε αδιέξοδα. Συνεχώς οι πολίτες δοκιμάζονται από τις αποφάσεις τους και βιώνουν καθημερινά την επιδείνωση της ζωής τους σε όλα τα επίπεδα. Το εισόδημά τους μειώνεται, οι θεσμοί ποδοπατούνται, η διαφθορά κυριαρχεί παντού.

Άρα υπάρχει σοβαρό πρόβλημα στο πολίτευμα, όταν τα πρόσωπα κινούνται με δύο εικόνες, η μία «το φαίνεσθαι» και η άλλη «το είναι». Έχουν λοιπόν καθήκον οι πολιτικοί μας να αλλάζουν συμπεριφορά και να πράττουν, όπως οι ανάγκες των πολιτών απαιτούν, παραμερίζοντας το προσωπικό και κομματικό συμφέρον. Η συνέχιση αυτής της συμπεριφοράς λειτουργεί ως φυτώριο για αμφισβήτηση και απαξίωση των δημοκρατικών μας θεσμών.

Κρίνω πως είναι χρήσιμο οι πολιτικοί να λάβουν υπόψη την γνώμη του Αριστοτέλη που γράφει: «Όλα έχουν κάποια αξιοπιστία, η αλήθεια όμως είναι στα θέματα που σχετίζονται με τις ανθρώπινες πράξεις, κρίνεται από τα έργα και από τον τρόπο ζωής» (Ηθικά Νικομάχεια)…

Χάρης Λεοντάρης