Βασανίζοντας το σώμα μας…

Το σώμα καθίσταται το μέρος όπου τοποθετούνται τα σημάδια των ελπίδων και των προσδοκιών της ταυτότητας. Για παράδειγμα, τα ρούχα δηλώνουν την ικανότητα απόρριψης της σημερινής ταυτότητας και της υιοθέτησης άλλων, και μάλιστα σε μια στιγμή. Σε αντίθεση με τα ρούχα, τα σύμβολα που χαράσσονται στο σώμα δηλώνουν ότι η ταυτότητα για το δρών άτομο είναι σοβαρή και μακροπρόθεσμη δέσμευση. Το τατουάζ, για παράδειγμα, εκφράζει ταυτοχρόνως πρόθεση σταθερότητας (ίσως και μη αναστρέψιμη) και ελευθερία επιλογής, δηλαδή δικαίωμα αυτοπροσδιορισμού και άσκηση του δικαιώματος στην πράξη. Η μόδα του τατουάζ είναι δημοφιλής τόσο στους πολύ νέους όσο και στους μεσήλικες. Από πρόσφατη έρευνα στις ΗΠΑ, ο τόπος κατοικίας δεν έχει επίδραση στη μόδα του τατουάζ, ούτε αξιοσημείωτες διαφορές ανάμεσα σε όσους ζουν στην ύπαιθρο και στην πόλη. Το ίδιο ισχύει και για τον πολιτικό προσανατολισμό. 

Η δερματοστιξία έχει γίνει ένδειξη πίστης σε κάποιο ανεξίτηλο ιδανικό. Έτσι, ο συνδυασμός του ανήκειν και της ατομικότητας γίνεται περισσότερο ορατός στο ίδιο μας το σώμα. Όμως, η μόδα αυτή, λόγω του ευρέως φάσματος χρωστικών ουσιών που χρησιμοποιεί, μπορεί να επιφέρει απρόβλεπτα προβλήματα υγείας (στη χώρα μας δεν υπάρχει σχετική νομοθεσία).

Σε πρωτόγονες κοινωνίες ο άνθρωπος χωρίς ουλές δεν χαίρει καμιάς εκτίμησης. Η ανδρική ύπαρξη κατακτάται μετά από σκληρές δοκιμασίες. Η γυναικεία ύπαρξη είναι μια καθημερινότητα που δεν χρειάζεται να αποδειχθεί... Για τους άνδρες το μήνυμα που κυριάρχησε είναι: όσο περισσότερο υποφέρουμε, τόσο είμαστε άξιοι να φέρουμε το σημάδι του ανήκειν... Κατά τον Ζ. Bauman (1925-2017), αν θέλουμε αντιστοιχίες με μεσαιωνικές συνήθειες, το τατουάζ μοιάζει μάλλον με το μαρκάρισμα των ζώων, κι όχι με μαστίγωμα. 

Όπως είναι εύκολα ορατό δεν είναι μόνο τα τατουάζ, οι προσθήκες μεταλλικών εξαρτημάτων και τα γένια (για τους άνδρες) που αλλάζουν την εμφάνιση του ατόμου. Ένας άλλος ακρογωνιαίος λίθος της σύγχρονης μόδας είναι οι όλο και συχνότερες επεμβάσεις αισθητικής χειρουργικής. Η πλαστική χειρουργική είναι μια τάση ανάπλασης του σώματος, συγκαλυμμένη πίσω από την επίσημη ιατρική, και αποτελεί ένα κυρίαρχο ρεύμα της μόδας. Αν για παράδειγμα, τα αυτιά ή η μύτη προεξέχουν κατά προκλητικό τρόπο και διαφέρει η εμφάνισή τους από το κυρίαρχο μοντέλο ομορφιάς, ο άνθρωπος της ρευστής εποχής αισθάνεται το καθήκον να αντιδράσει και να αντιμετωπίσει με χειρουργική επέμβαση την αντι-συμβατικότητα από την κυρίαρχη μόδα. 

Και το ερώτημα…

Οι επεμβάσεις στο σώμα που αναφέρθηκαν και πολλές άλλες συμβάλλουν στην ευτυχία του ανθρώπου; 

Κατά την άποψή μου όχι, γιατί οι επεμβάσεις σχετίζονται με τη μόδα και οι μόδες είναι εφήμερες…