1949: Η πρώτη παρουσία αθηναϊκής ομάδας Α’ κατηγορίας στα Γιάννενα!
l Τα Χριστούγεννα του 1949 καταγράφονται ως ιδιαίτερη στιγμή στην αθλητική ιστορία των Ιωαννίνων. Για πρώτη φορά, η πόλη φιλοξένησε ομάδα της Α΄ κατηγορίας από την Αθήνα, γεγονός που προσέδωσε ξεχωριστό κύρος σε εκείνο το ποδοσφαιρικό διήμερο. Οι αναμετρήσεις με τον Αβέρωφ Ιωαννίνων και τη Μικτή της πόλης αποτέλεσαν όχι μόνο αθλητικά γεγονότα, αλλά και κοινωνικά συμβάντα με
έντονο συμβολισμό για μια περιοχή που αναζητούσε τη θέση της στη μεταπολεμική Ελλάδα.
Οι αγώνες εντάχθηκαν στο εθνικοπατριωτικό κλίμα της περιόδου μετά τη λήξη του Εμφυλίου και διοργανώθηκαν με πρωτοβουλία της στρατιωτικής διοίκησης της περιοχής. Θεσμοθετήθηκε το «Κύπελλο Κονίτσης», προσφορά του Α΄ Σώματος Στρατού, ενώ τα έσοδα διατέθηκαν υπέρ της «Φανέλας του Στρατιώτου». Η στενή σχέση αθλητισμού και στρατού αποτυπωνόταν και στο γεγονός ότι αρκετοί ποδοσφαιριστές των φιλοξενούμενων υπηρετούσαν τότε τη στρατιωτική τους θητεία.
Η άφιξη της αποστολής στα Ιωάννινα, ανήμερα τα Χριστούγεννα, εξελίχθηκε σε γεγονός ευρείας απήχησης. Η υποδοχή από τις τοπικές αρχές και τους φιλάθλους ήταν ενθουσιώδης, ενώ η πόλη έζησε στιγμές γιορτής, καθώς επρόκειτο για την πρώτη παρουσία αθηναϊκής ομάδας κορυφαίου επιπέδου. Οι αγώνες διεξήχθησαν σε πανηγυρική ατμόσφαιρα, με κατάμεστες κερκίδες και έντονη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.
Στον πρώτο αγώνα, ανήμερα των Χριστουγέννων, ο Πανιώνιος επικράτησε του Αβέρωφ Ιωαννίνων με 5-1. Τα γκολ σημείωσαν ο διεθνής Φώτης Τσολιάς δύο φορές, ο 19χρονος τότε Κώστας Νεστορίδης επίσης δύο και ο Χάρης Λυμπερόπουλος μία, αποτυπώνοντας τη σαφή αγωνιστική υπεροχή των φιλοξενούμενων, χωρίς να μειώνεται η ιστορική σημασία της συμμετοχής του γιαννιώτικου συλλόγου.
Την επομένη ημέρα, ο Πανιώνιος αντιμετώπισε τη Μικτή Ιωαννίνων, η οποία είχε συγκροτηθεί από ποδοσφαιριστές των τοπικών ομάδων και ενισχυθεί με στρατευμένους παίκτες από τη Θεσσαλονίκη. Το παιχνίδι ήταν πιο ανταγωνιστικό, ιδίως στο πρώτο ημίχρονο, ωστόσο ολοκληρώθηκε με νίκη των φιλοξενούμενων με 4-1. Για τον Πανιώνιο σκόραραν ο Νεστορίδης (ή σύμφωνα με άλλη πηγή ο Χούμης), ο Παντελίδης δύο φορές (ή εναλλακτικά ο Τσουχνικάς στο δεύτερο γκολ του β΄ ημιχρόνου) και ο Τσολιάς, ενώ το μοναδικό τέρμα της Μικτής πέτυχε ο Παπαδημητρίου. Αξιοσημείωτο παραμένει ότι οι Γιαννιώτες έχασαν και πέναλτι στα τελευταία λεπτά, το οποίο κατέληξε στο δοκάρι.
Σε ιδιαίτερο συμβολικό πλαίσιο εντάσσεται και η άφιξη της αποστολής του Πανιωνίου στα Ιωάννινα, η οποία πραγματοποιήθηκε ανήμερα τα Χριστούγεννα με στρατιωτικό αεροσκάφος τύπου «Ντακότα». Το αεροπλάνο, πριν από την προσγείωση, πέταξε πάνω από την πόλη ρίχνοντας προκηρύξεις με χαιρετισμό προς τους Ηπειρώτες φιλάθλους, γεγονός που προκάλεσε έντονη εντύπωση και προσέδωσε πανηγυρικό χαρακτήρα στην επίσκεψη. Στο αεροδρόμιο η αποστολή υποδέχθηκε πολυπληθής αντιπροσωπεία τοπικών παραγόντων, με επικεφαλής τον πρόεδρο του Αβέρωφ Ιωαννίνων, ιατρό Χαρίλαο Μάντζιο, ο οποίος προσέφερε ανθοδέσμη στον πρόεδρο του Πανιωνίου Δημητρό Καραμπάτη.
Το εορταστικό κλίμα κορυφώθηκε το βράδυ των Χριστουγέννων, όταν οι παράγοντες του Αβέρωφ Ιωαννίνων παρέθεσαν επίσημο δείπνο προς τιμήν της φιλοξενούμενης αποστολής στο εστιατόριο «Ελλάς», έναν από τους πλέον γνωστούς χώρους της πόλης την εποχή εκείνη. Η εκδήλωση εξελίχθηκε σε γιορτή, με ανταλλαγές λόγων και φιλοφρονήσεων, επιβεβαιώνοντας το πνεύμα φιλοξενίας των Ιωαννίνων. Ως αναμνηστικό της επίσκεψης, στους ποδοσφαιριστές προσφέρθηκαν ασημένια μανικετόκουμπα τοπικής τέχνης, χειρονομία που προσέδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη βραδιά και υπογράμμισε τον κοινωνικό και συμβολικό χαρακτήρα του χριστουγεννιάτικου ποδοσφαιρικού διημέρου.
Περισσότερο από τα αποτελέσματα, οι αγώνες του 1949 άφησαν στα Ιωάννινα μια παρακαταθήκη μνήμης και εξωστρέφειας, αποδεικνύοντας ότι το ποδόσφαιρο μπορούσε να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα στην περιφέρεια και το κέντρο, σε μια εποχή βαθιών κοινωνικών και πολιτικών μετασχηματισμών.
