Τα σκάνδαλα και οι πολίτες
Τον τελευταίο καιρό όλοι ακούμε για την «κόπρο του Αυγεία» και εκτιμώ πως πολλοί δε γνωρίζουν τον άθλο του Ηρακλή, ο οποίος κατάφερε να καθαρίσει τους σταύλους του Αυγεία, βασιλιά της Ήλιδος. Από εκείνα τα αρχαία ιστορικά χρόνια ο μύθος έρχεται και ξανάρχεται στη μνήμη των λογίων και συχνά καλούνται οι πολιτικοί μας να διαβάσουν την ιστορία, να αποκρυπτογραφήσουν την αλήθεια και να αναλάβουν ως καθήκον την κάθαρση. Ευτυχώς που μίλησε η Ευρωπαία Εισαγγελέας και αναγκαστήκαμε για μια φορά ακόμη να θυμηθούμε τον Ηρακλή και τον Αυγεία.
Η πολιτική ιστορία του νεοελληνικού κράτους βρίθει από «κόπρο του Αυγεία» και αυτός είναι ένας από τους λόγους που δεν μπόρεσε ως τα σήμερα να ορθοποδήσει και να ακολουθήσει το δρόμο των σύγχρονων ευρωπαϊκών κρατών. Ο σπόρος βέβαια των σκανδάλων έπεσε από τα χρόνια της Επανάστασης, όταν η Ελλάδα έλαβε τα πρώτα δάνεια από την Αγγλία (1823-24) και οι απεσταλμένοι των Ελλήνων έφαγαν τα μισά προτού επιστρέψουν στη ρημαγμένη χώρα.
Από τότε ως τα σήμερα το πολιτικό μας σύστημα έχει ως σανίδα επιβίωσης των αντιπροσώπων τις παρανομίες και τις καταχρήσεις. Δηλαδή το κύριο στίγμα όλων των κυβερνήσεων ήταν και είναι η σπατάλη του δημοσίου χρήματος, η πελατειακή εξάρτηση και η άνιση μεταχείριση των πολιτών. Σ’ αυτή βέβαια την κατάσταση συνέβαλε και η Δικαιοσύνη, η οποία διορίζεται από την εκάστοτε κυβέρνηση και δρα, όπως της ορίζουν οι προεστώτες.
Από άποψη πολιτική τίθεται το ερώτημα από αυτή τη διαφθορά των πολιτικών μας ποιος ωφελείται και ποιος ζημιώνεται. Γιατί λογικά και ηθικά είναι αδύνατο σ’ ένα πολιτικό σύστημα, όπου η κόπρος του Αυγεία μυρίζει άσχημα, να υπάρχει σεβασμός των πολιτών και να προστατεύεται ο αδύνατος από τις ανάγκες του. Έτσι έχει δημιουργηθεί μια εικόνα της πολιτείας, όπου η δυσοσμία έχει ξεπεράσει κάθε όριο από ανάλογες πληγές του παρελθόντος.
Άραγε πρόκειται για παθογένεια της ελληνικής δημοκρατίας ή είναι έκφραση ατομικής αλαζονείας; Χωρίς αμφιβολία η ευθύνη βρίσκεται και στην κακή λειτουργία των θεσμών και στις μεγάλες αδυναμίες των αντιπροσώπων μας. Ο κάθε αιρετός για να αντιστέκεται στις προκλήσεις της εξουσίας θα πρέπει να ελέγχεται θεσμικά και να δίνει λόγο για τις αποφάσεις και τις πράξεις του. Επιπλέον και το ακέραιο ηθικό ανάστημα λειτουργεί ως πυξίδα για κάθε αιρετό. Δυστυχώς η κοινωνία δεν μπορεί να μεταδώσει αρχές, ιδέες και αξίες που σέβονται τον πολίτη και υπηρετούν την πατρίδα.
Είναι «πολλά τα λεφτά» έχει πει κωμικός ηθοποιός. Πράγματι δεν είναι καθόλου εύκολο ο εξουσιαστής να μην παραδίνεται στο χρήμα, στην κοινωνική αναγνώριση, στη φήμη, στην ευμάρεια της εποχής μας. Γιατί τα προνόμια είναι υπερβολικά και μετατρέπουν τον πολιτικό από υπηρέτη του λαού σε αδίστακτο εξουσιομανή. Και έτσι φτάσαμε σε μια εποχή όπου όλοι ρίχνονται στον Καιάδα, αν και υπάρχουν και πολιτικοί οι οποίοι τιμάνε το αξίωμα με την προσφορά τους και με την ηθική τους ακεραιότητα.
Αλλά για όλα τα δεινά της πολιτικής μας ζωής οι πολίτες δεν έχουν καμιά ευθύνη; Εκτιμώ πως ο πολίτης είναι συμμέτοχος και συνένοχος των σκανδάλων, των καταχρήσεων και της διαφθοράς. Και συμβαίνει αυτό γιατί έχει την ανάλογη νοοτροπία με τους πολιτικούς. Ψηφίζει και προσδοκά το ατομικό του κέρδος και όχι την καλύτερη διαχείριση της εξουσίας. Kαι το χειρότερο, όταν συμβαίνουν μεγάλα σκάνδαλα, όπως του ΟΠΕΚΕΠΕ τώρα, είτε σιωπούν είτε απέχουν είτε προσπαθούν να δικαιολογήσουν.
Νομίζω πως η συνευθύνη πολιτών και πολιτικών για την καλύτερη λειτουργία της πολιτείας απαιτεί ο ψηφοφόρος την ώρα της προτίμησης να προτάσει το γενικό καλό και όχι την ελπίδα για μια προσωπική διευθέτηση.
