Εφτάμπουλο: Ένα Σταυροδρόμι της πόλης που έγινε θρύλος…

Λένε πως αυτή η ιστορία χάνεται τόσο βαθιά στο παρελθόν, ώστε μοιάζει περισσότερο να σιγοψιθυρίζεται παρά να καταγράφεται. Εκεί όπου σήμερα διασταυρώνονται οι Ζωσιμαδών, Κοραή, Δαγκλή, Τσιριγώτη και Σίνα, κάποτε υπήρχε ένα σημείο που οι Γιαννιώτες το αποκαλούσαν απλά και μυστηριωδώς Εφτάμπουλο. Πριν ακόμη η πόλη πάρει τη σημερινή της μορφή, στη γωνιά δίπλα στο μετέπειτα κτίριο της Ζωσιμαίας Σχολής και πριν χαραχτεί η νέα γραμμή της Κοραή, στεκόταν ένας περιτοιχισμένος χώρος ταφής. Ο Πυρσινέλλας, μιλώντας για την παλιά πόλη, τον αναφέρει ως «μικρό νεκροταφείο». Το μόνο στοιχείο κοινό σε όλες τις πηγές είναι ο αριθμός των νεκρών: επτά.

Από εκεί και πέρα, η παράδοση ανοίγει δύο δρόμους. Ο ένας μιλά για επτά χριστιανές γυναίκες, που γύρω στο 1430 αρπάχτηκαν από Οθωμανούς αξιωματικούς του Κάστρου και υποχρεώθηκαν σε γάμο. Οι Γιαννιώτες τις αποκαλούσαν «μπούλες», από το πέπλο με το οποίο κάλυπταν το πρόσωπό τους.

Ο άλλος δρόμος οδηγεί σε μια εντελώς διαφορετική αφήγηση: ότι εκεί είχαν ταφεί επτά Τούρκοι πολεμιστές, αρχηγοί που σκοτώθηκαν κατά την επιχείρηση κατάληψης της πόλης. Αυτή η εκδοχή προέρχεται από μαρτυρίες Τουρκογιαννιωτών και έχει διασωθεί χάρη σε λογίους όπως ο Δημήτρης Σαλαμάγκας.

Η λαϊκή μνήμη, αδυνατώντας να επιλέξει μία από τις δύο ιστορίες, κράτησε έναν όρο που τις αγκαλιάζει και τις δύο: Εφτάμπουλο, ουδέτερο και αινιγματικό.

Ό,τι κι αν κρυβόταν εκεί, το σημείο χάθηκε με τις μεταγενέστερες ανοικοδομήσεις. Με την αναμόρφωση της περιοχής, το μικρό νεκροταφείο εξαφανίστηκε και ο χώρος του ενώθηκε με την αυλή της Ζωσιμαίας. Το σταυροδρόμι που βλέπουμε σήμερα δεν θυμίζει καθόλου το παλιό.

Εκεί όπου τώρα λειτουργεί η Τράπεζα Πειραιώς, άλλοτε υψωνόταν το αρχοντικό του Χατζή Αβδουλάχ Μπέη, κατεδαφισμένο πριν από περίπου εξήντα χρόνια. Απέναντι, στη σημερινή Ζωσιμάδων, βρισκόταν η οικία Λιάμπεη, η οποία κατεδαφίστηκε στις αρχές της δεκαετίας του ’70, αφήνοντας πίσω της μόνο μνήμες.

Παναγιώτης Γεωργούλας, εκπαιδευτικός