Το ζητούμενο είναι να πάμε επιτέλους μπροστά

Με την κάλυψη των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) να αγγίζει ένα μικρό ποσοστό η κυβέρνηση «πανηγυρίζει» για τη συμφωνία επαναφορά τους όμως… ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Σε θέμα των ημερών αναδεικνύεται η συμφωνία για τις Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας (ΣΣΕ) που επετεύχθη μετά από διάλογο επτά μηνών μεταξύ εκπροσώπων των εργαζομένων και των εργοδοτών.

Το περιεχόμενο της συμφωνίας ανακοινώθηκε πρόσφατα σε κοινή συνέντευξη της υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως, με τους προέδρους της ΓΣΕΕ, του ΣΕΒ, της ΓΣΒΕΕ, των Εμπόρων, του ΣΕΤΕ και του ΣΒΕ. Προβλέπει μέτρα για την ενίσχυση τους τα οποία, μέσω ενός οδικού χάρτη, θα νομοθετηθούν και αναμένεται να ξεκινήσουν να ισχύουν από τις αρχές το 2026.

Ύστερα από δεκαπέντε χρόνια εργασιακής «έκτακτης ανάγκης» εργοδότες και εργαζόμενοι κάνουν ένα βήμα σχεδόν ιστορικό: καταργούν μνημονιακούς περιορισμούς και επιχειρούν να ξαναστήσουν ένα πλαίσιο συλλογικών συμβάσεων που θυμίζει, έστω συγκρατημένα, την «κανονικότητα» πριν από την κρίση χρέους.

Οι ανακοινώσεις αυτές για τη συμφωνία κυβέρνησης, εργοδοτών και εργατικών συνδικάτων στις συλλογικές συμβάσεις εργασίας σηματοδοτούν αναμφίβολα ένα θετικό βήμα για την αγορά εργασίας. Η ενίσχυση της επεκτασιμότητας των συμβάσεων, η διευκόλυνση της εγγραφής στα μητρώα και ο πιο ουσιαστικός ρόλος των κοινωνικών εταίρων συνθέτουν ένα πιο «υγιές» περιβάλλον. 

Η υπουργός Εργασίας μίλησε για «νέα εποχή» – και δεν έχει άδικο ως προς την μία κατεύθυνση. Σε μία χώρα όπου το ποσοστό κάλυψης από ΣΣΕ παραμένει εξαιρετικά χαμηλό, οποιοδήποτε βήμα που καταργεί εμπόδια και ανοίγει τον δρόμο για περισσότερες συμφωνίες αποτελεί πρόοδο.

Όμως το κρίσιμο ερώτημα βρίσκεται αλλού. Στο τέλος της ημέρας, η ποιότητα της εργασιακής σχέσης κρίνεται στους μισθούς – και εκεί η πραγματικότητα είναι αμείλικτη. Η Eurostat υπενθυμίζει σήμερα ότι το κατά κεφαλήν εισόδημα στην Ελλάδα παραμένει 5% χαμηλότερο από το 2004. Ακούγεται δραματικό, αλλά είναι η χαμένη 20ετία των Ελλήνων.   

Γιατί στο ίδιο διάστημα οι ισχυρές οικονομίες της Ευρώπης – Γερμανία, Αυστρία, Σκανδιναβικές χώρες – κατέγραψαν αυξήσεις 20%-30%. Και οι οικονομίες που ξεκινούσαν   από χαμηλή βάση, οι χώρες της Βαλτικής και της Ανατολικής Ευρώπης, κυριολεκτικά είδαν το κατά κεφαλήν εισόδημα να διπλασιάζεται.

Ναι, η τελευταία πενταετία έχει φέρει σταθερότητα, επενδυτική βαθμίδα, αποκλιμάκωση χρέους, αύξηση επενδύσεων και πτώση της ανεργίας. Αλλά η σύγκλιση παραμένει όνειρο απατηλό. Η παραγωγικότητα, το δημογραφικό, τα εξωτερικά ελλείμματα και η χαμηλή αποταμίευση κρατούν την οικονομία χαμηλά και, κατ’ επέκταση, κρατούν χαμηλά και τους μισθούς.

Η πρόσφατη «Κοινωνική Συμφωνία» δεν αρκεί από μόνη της να αλλάξει το εισοδηματικό αποτύπωμα της χώρας. Δημιουργεί όμως το αναγκαίο θεσμικό υπόστρωμα. Το ζητούμενο δεν πρέπει να είναι να ξαναφτάσουμε το 2004. Είναι να πάμε επιτέλους μπροστά…