Στο Πωγώνι τουρισμός χωρίς ανθρώπους!..

Πολλοί λένε ότι το Πωγώνι δεν αναπτύχθηκε τουριστικά, όπως άλλες περιοχές μας, αν και διαθέτει ένα ιδανικό περιβάλλον, που θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλο ενδιαφέρον για τουριστικές επενδύσεις. Και πράγματι αυτή η περιοχή είναι ελκυστική για ποικιλία απαιτήσεων και ενδιαφερόντων για την αναψυχή. Πρόκειται για έναν ηπειρώτικο τόπο καταπληκτικό σε ανθρώπους, σε φύση και σε ιστορία. Είναι προσιτός με δρόμους από πολλές κατευθύνσεις και όχι μόνο από την Ελλάδα.

Βεβαίως αυτή η άποψη φαίνεται ρεαλιστική και υλοποιήσιμη, όταν σκεφτούμε ότι ο τουρισμός αποτελεί για τη χώρα μας τη «βαριά βιομηχανία». Σ’ αυτό μπορούμε να εντάξουμε και τη μεγάλη τουριστική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής των Ιωαννίνων, όπως είναι τα Γιάννενα και το Ζαγόρι. Βλέποντας τα οφέλη για πολλές επαγγελματικές ομάδες είναι λογικό ένας απλός και καλοπροαίρετος παρατηρητής να απορεί γιατί και το Πωγώνι να μην ακολουθεί τους ρυθμούς των άλλων περιοχών, καθότι δεν υστερεί σε σύγκριση με το Ζαγόρι και την Κόνιτσα σε καμιά απαίτηση του τουρισμού.

Εκτιμώ πως αυτή η προσέγγιση βρίσκεται έξω και μακριά από τις πραγματικές ανάγκες του Πωγωνίου. Για να αναπτυχθεί μια περιοχή τουριστικά πρέπει πρώτα να σκεφτούμε ποιος θα ωφεληθεί και ποιοι θα έχουν τη δυνατότητα για επενδύσεις στο Πωγώνι. Και να λάβουμε υπόψη ότι το Πωγώνι έχει κυριολεκτικά ερημώσει και απόμειναν λιγοστοί άνθρωποι σε κάποια χωριά. Αν εξαιρέσουμε το Καλπάκι, τον Παρακάλαμο και το Κεφαλόβρυσο, απομένουν τα άλλα χωριά μόνο για την υπογραφή.

Τούτο αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι σήμερα λειτουργούν μόνο τρία δημοτικά σχολεία με μαθητές όχι στο σύνολό τους ελληνικής καταγωγής. Αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχουν νέα ζευγάρια. Η φυγή των κατοίκων και το δημογραφικό είναι απαγορευτικά για κάθε σκέψη τουριστικής ανάπτυξης.

Επομένως είναι λογικό ερώτημα ποιοι θα εργάζονται και στο τέλος ποιοι θα ωφελούνται. Γιατί είναι φανερό με τα σημερινά δεδομένα ότι ο τουρισμός στο Πωγώνι θα αφορά μόνο τους ξένους επενδυτές, αφού οι ντόπιοι δεν διαθέτουν ούτε τα απαραίτητα κεφάλαια ούτε το αναγκαίο εργατικό δυναμικό. Άρα είναι σαν να προσφέρουν προς εκμετάλλευση τον τόπο τους στους ξένους και οι ίδιοι να μην ωφελούνται σε τίποτε.

Αυτός λοιπόν ο προβληματισμός δείχνει ότι το Πωγώνι προτού σχεδιάσει την τουριστική του ανάπτυξη, έχει ανάγκη από άλλες δράσεις σε πολλά πεδία. Εκτιμώ πως υπάρχουν ακόμα οι προϋποθέσεις να υποστηριχτεί ο πρωτογενής τομέας, όπως είναι η γεωργία, η κτηνοτροφία και η πτηνοτροφία. Η περιοχή έχει πεδινές εκτάσεις με νερά δύο ποταμών, που μπορούν να αυξήσουν την παραγωγή, να βελτιώσουν το εισόδημα και να προσφέρουν τα προϊόντα σε μια μελλοντική τουριστική ανάπτυξη. Επίσης ο νέος δρόμος που θα συνδέσει τα Γιάννενα με την Κακαβιά θα βοηθήσει να λειτουργήσουν διάφορες μικρές επιχειρήσεις και να δημιουργηθούν θέσεις εργασίας.

Βέβαια το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί το μείζον ζήτημα το οποίο απειλεί την ύπαιθρο με περαιτέρω συρρίκνωση με σοβαρότατες συνέπειες, κοινωνικές, οικονομικές και εθνικές. Εδώ βρίσκεται και η ευθύνη της Πολιτείας, αφού επέτρεψε να φύγουν οι νέοι και να μετοικήσουν οι οικογένειες σε αστικά κέντρα. Γι’ αυτό και είναι ανάγκη πρωταρχικά οι ιθύνοντες να δώσουν λύση, όσο αυτό μπορεί να ρυθμιστεί. Διαφορετικά σκέψεις για τουριστική ανάπτυξη στο Πωγώνι είναι μόνο για καφενειακή ρητορική και ουδέν άλλο.

Άρα επιβάλλεται η Πολιτεία, να συντάξει ολοκληρωμένο σχέδιο για το Πωγώνι με κίνητρα οικονομικά, κυρίως στους Πωγωνησίους, ώστε να παραμείνουν στον τόπο τους και να διαμορφωθούν συνθήκες επιστροφής. Διαφορετικά η όποια τουριστική ανάπτυξη προκύψει θα μοιάζει με του Ζαγορίου, όπου υπάρχει μεγάλη τουριστική κίνηση, αλλά όχι για τους Ζαγορίσιους. Σήμερα στο Ζαγόρι δεν λειτουργεί ούτε ένα Δημοτικό Σχολείο!

Χάρης Λεοντάρης