ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΔΟΒΑΣ: Ο στρατηγός της τιμής και της σιωπηλής προσφοράς…

Εκεί όπου η Πίνδος υψώνει το κορμί της και η Κόνιτσα αγναντεύει περήφανα τα ουράνια σύνορα της Ηπείρου, γεννήθηκε, στις 20 Δεκεμβρίου του 1898, ένας άντρας που έμελλε να περάσει στην ιστορία ως στρατηγός, αλλά να μείνει στη μνήμη ως άνθρωπος: ο Κωνσταντίνος Δόβας. Τότε ακόμη, η πατρίδα του ζούσε κάτω από τον οθωμανικό ζυγό - μα η ψυχή του, αν και γεννημένη σε σκλαβωμένο τόπο, από νωρίς αρνήθηκε να υποταχθεί. Με βήμα σταθερό, νέος ακόμη, εισήχθη στη Σχολή Ευελπίδων και αποφοίτησε το 1918 με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού. Δεν πέρασε καιρός και βρέθηκε στα μέτωπα της φωτιάς. Πολέμησε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έζησε τον θρήνο και τον αγώνα της Μικρασιατικής Εκστρατείας, στάθηκε όρθιος στον πόλεμο του ’40. Όμως, η πιο φωτεινή του σελίδα γράφτηκε στον τόπο που τον γέννησε.

Ήταν Δεκέμβριος του 1947. Ο εμφύλιος είχε διασπάσει τη χώρα στα δύο. Η Κόνιτσα βρέθηκε στο επίκεντρο των μαχών. Ο Δόβας, τότε Ταξίαρχος, πολέμησε στο πλευρό των συμπολιτών του με θάρρος και αυτοθυσία. Τραυματίστηκε, μα δεν υποχώρησε. Η πατρίδα δεν ήταν για εκείνον ούτε στρατηγικός στόχος ούτε πεδίο αξιωμάτων. Ήταν αίμα και ρίζα. Ήταν χρέος.

Στα χρόνια που ακολούθησαν, υπηρέτησε την Ελλάδα από υψηλά επιτελικά και μάχιμα πόστα. Διετέλεσε Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, αλλά και επικεφαλής του στρατιωτικού οίκου του Βασιλέως Παύλου. Και αργότερα, το 1961, για λίγες εβδομάδες - από τις 20 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Νοεμβρίου - του ανατέθηκε ο ρόλος του υπηρεσιακού πρωθυπουργού. Και όμως, ποτέ δεν παρασύρθηκε από τη λάμψη της εξουσίας. Παρέμεινε λιτός, αθόρυβος, ακέραιος.

Στην προσωπική του ζωή στάθηκε το ίδιο μετρημένος. Νυμφεύτηκε τη Μικρασιάτισσα Μαργαρίτα Λευκιάδου, ευγενική δασκάλα του βιολιού, αλλά ο Θεός δεν τους χάρισε παιδιά. Κι όμως, δεν έμειναν άκαρποι. Γέννησαν, μαζί, έναν σκοπό υψηλό - την προσφορά στην παιδεία, στη γνώση, στο φως.

Ο Κωνσταντίνος Δόβας έφυγε από τη ζωή στις 24 Ιουλίου του 1973. Δεν άφησε πίσω του πλούτη ή φήμη - μόνο ένα διαμέρισμα στην Αθήνα. Μα αυτό το λιγοστό υλικό του απόθεμα το άφησε, όπως είχε επιθυμήσει, για να γίνεται φλόγα στα χέρια των νέων. Να βραβεύει κάθε χρόνο τρεις αριστούχους μαθητές του Λυκείου της γενέτειράς του. Όχι τους ισχυρούς· τους άξιους και τους άπορους, εκείνους που έχουν ανάγκη και καρδιά.

Η σύζυγός του, η κυρία Μαργαρίτα, στάθηκε αντάξιά του. Υλοποίησε την επιθυμία του με ευλάβεια και αξιοπρέπεια. Έτσι ιδρύθηκε, το 1981, το Ίδρυμα Στρατηγού Κωνσταντίνου και Μαργαρίτας Δόβα, ένα ταπεινό αλλά σπουδαίο έργο αγάπης, όπου η μνήμη έγινε φως και η ευγένεια πράξη.

Σήμερα, ο τάφος τους, στην Άνω Κόνιτσα, δεν είναι απλώς μαρμάρινο σημάδι. Είναι σύμβολο. Εκεί αναπαύεται ένας άντρας που υπηρέτησε την Ελλάδα χωρίς κραυγές, που τίμησε τη στρατιωτική στολή με αρετή, που κοίταξε την πατρίδα στα μάτια και της έδωσε ό,τι πολυτιμότερο είχε: τον εαυτό του.

Παναγιώτης Γεωργούλας